Жаңа жылдық мерекелер жақындаған сайын әр шаңырақта консервіленген өнімдер мен үй салаттарына сұраныс артады. Алайда дәл осы кезеңде ең қауіпті тағамдық уланудың бірі – ботулизмнің белең алу қаупі жоғары. 2023 жылдан бастап биылғы қараша айына дейін Қазақстанда ботулизмнің 78 жағдайы тіркеліп, өкінішке қарай, бес адам көз жұмған, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы TengriHealth сайтына сілтеме жасап.
Ботулизм дегеніміз не және ол несімен қауіпті?
Ботулизм – бұл бактерия токсинінен туындайтын өте ауыр инфекциялық ауру. Оның басты қауіптілігі – ботулотоксиннің ғылымға белгілі ең күшті биологиялық улардың бірі болуында. Ол адамның тыныс алу бұлшықеттерін параличке ұшыратып, өлімге әкелуі мүмкін.
Санитарлық-эпидемиологиялық мониторинг орталығының директоры Айнагүл Қуатбаеваның айтуынша, Жетісу облысында бұл аурудың өсуі байқалады. Маманның мәлімдеуінше, уланудың негізгі себебі – үй жағдайында дайындалған консервіленген қияр, қызанақ, баклажан және саңырауқұлақтар.
«Көрінбейтін у»: Оны дәмінен білу мүмкін бе?
Ботулизмнің ең басты «айлакерлігі» – ол өнімнің дәмін, түсін немесе иісін мүлдем өзгертпейді. Банкадағы маринад тұнық болып көрінгенімен, ішінде өлімге әкелетін у болуы әбден мүмкін.
Аурудың алғашқы белгілері:
-
Жалпы әлсіздік пен бас айналу;
-
Ауыздың құрғауы;
-
Көздің көруі нашарлауы (тұмандану, заттардың қосарланып көрінуі);
-
Сөйлеу мен жұтынудың қиындауы, дауыстың қарлығуы.
Сақтану жолдары: Өзіңізді қалай қорғайсыз?
Конструктивті тұрғыдан қарасақ, ботулизмнің алдын алу толықтай адамның өз қолында. Төмендегі ережелерді сақтау арқылы отбасыңызды қауіптен сақтай аласыз:
-
Термиялық өңдеу: Токсин 80°C градуста 30 минутта, ал 100°C қайнағанда 10 минутта жойылады. Үй консервілерін (мысалы, лечо немесе ет консервісін) қолданар алдында 15-20 минут қайнатып алған жөн.
-
Дұрыс сақтау: Консервіленген банкаларды +10°C градустан аспайтын қараңғы, салқын жерде сақтаңыз.
-
Күмәнді өнімнен бас тарту: Қақпағы ісінген (бомбаж), түсі өзгерген немесе бейтаныс адамдардан сатып алынған өнімдерді ешқашан қолданбаңыз.
-
Ашық банкалар: Ашылған консервіні тоңазытқышта бір тәуліктен артық сақтауға болмайды.
Есіңізде болсын, алкоголь уды бейтараптандырмайды, керісінше симптомдарды жасырып, жағдайды ушықтыруы мүмкін. Егер ауру белгілері байқалса, дереу жедел жәрдем шақыру қажет. Тек арнайы сарысу (сыворотка) ғана адам өмірін сақтап қала алады.
