Қазақстанда мұнай өндіру мен оны терең өңдеу арақатынасы сапалы жаңа деңгейге көтеріліп, 5:1-ден 2,5:1-ге дейін ұлғаяды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Астанада өткен 13-ші жыл сайынғы «Орталық Азия және Каспий мұнай-газ химиясы және мұнай өңдеу – 2026» саммиті аясында саладағы ауқымды реформалар сарапқа салынды. Энергетика министрлігінің Мұнай өңдеу және мұнай өнімдерін өндіру басқармасының басшысы Назым Бекбатырова 2025-2040 жылдарға арналған саланы дамытудың жаңа тұжырымдамасын таныстырды. Жоба отандық мұнай өңдеу зауыттарының қуатын кезең-кезеңімен жаңғыртуға және кеңейтуге бағытталған. Көзделген шараларды толық іске асыру нәтижесінде мұнай өңдеу көлемі жылына 18 млн тоннадан 39 млн тоннаға дейін ұлғаяды. Өңдеу тереңдігі 89%-дан 94%-ға дейін артып, шығарылатын мотор отынының сапасы К5+ экологиялық сыныбына дейін жақсарады. Мұндай ауқымды міндеттерді жүзеге асыру үшін 15-19 млрд АҚШ доллары көлемінде инвестиция тартылмақ.
Қаржылық салымдар еліміздің мұнай-химия өндірісін дамытуға, бензол мен параксилол өндірісін арттыруға және экспорттық мүмкіндіктерді еселеп кеңейтуге жол ашады. Ауқымды реформалар елдің энергетикалық әрі экономикалық тұрақтылығын нығайтатын негізгі факторға айналады.
Стратегиялық құжат алты негізгі бағытты қамтиды. Олардың қатарында ішкі экономиканы отандық сапалы мұнай өнімдерімен толық қамтамасыз ету, қолданбалы ғылымды дамыту, кадрлық әлеуетті нығайту және саланы заманауи технологиялық үрдістерге бейімдеу бар. Энергетика саласын шикізаттық бағыттан қосылған құны жоғары дайын өнім өндіруге көшіру мемлекет пен қоғам үшін бірнеше тиімді мүмкіндік сыйлайды.
Біріншіден, өңдеу зауыттарының кеңеюі есебінен жаңа жұмыс орындары құрылып, мыңдаған отандық маман тұрақты еңбекпен қамтылады. Екіншіден, саланың ғылыми-технологиялық базасын нығайту арқылы отандық қолданбалы ғылымды дамытуға үлкен серпін беріледі. Үшіншіден, ішкі нарықты тұрақтандыру жүзеге асып, жанармай мен өзге де мұнай өнімдерінің тапшылығы жойылады, сондай-ақ сыртқы импортқа тәуелділік едәуір төмендейді.
Мұнайды терең өңдеу жүйесін заманауи үлгіде жолға қою арқылы Қазақстан тек шикізат экспорттаушы ел шеңберінен шығып, жоғары технологиялық мұнай-химия өнімдерін ұсынатын аймақтық көшбасшыға айналады. Аталған бағыттағы жүйелі қадамдар кезең-кезеңімен орындалып, ел экономикасының әлеуетін арттыруға қызмет етеді.
