Қазақстанда цемент өндірісінің көлемі алғаш рет 13 млн тонналық межеден асып, саланың даму тарихындағы ең жоғары көрсеткіш ретінде тіркелді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Бұл жетістік құрылыс нарығындағы жай ғана сан емес, ел экономикасының ішкі әлеуетін толық пайдалана бастағанының айқын көрінісі. 2025 жылдың 11-айының қорытындысы бойынша отандық зауыттар 13 млн 070 мың тонна өнім шығарған. Мұндай серпілістің басты себебі – өнім сапасын бақылаудың жаңа деңгейге көтерілуі мен ұлттық сертификаттау жүйесінің қатаңдатылуы. СТ РК 3361-2022 жаңартылған ұлттық стандарты аясында жүзеге асырылған жұмыстар еліміздегі құрылыс сапасын жаңа деңгейге шығаруға бағытталған.
Еліміздегі осы рекордтық көрсеткіштерге Жетісу облысының үлесі қомақты. Атап айтқанда, Кербұлақ ауданында орналасқан «ALACEM» цемент зауыты өңірдің ғана емес, бүкіл оңтүстік және шығыс аймақтардың құрылыс нарығын сапалы өніммен қамтамасыз етіп отыр. 2020 жылы индустрияландыру бағдарламасы аясында іске қосылған бұл Қазақстан-Сингапур бірлескен кәсіпорны бүгінде жылына 1,5 млн тонна цемент өндіруге қауқарлы.
Зауыт құрғақ әдіспен өнім шығаратын заманауи технологияны қолданады. Бұл тек өнімділікті арттырып қана қоймай, қоршаған ортаға тиетін әсерді азайтатын экологиялық таза тәсіл. Мұнда құрылыс саласында ең көп сұранысқа ие М-400, М-450 және М-500 маркалы цемент түрлері шығарылады. Мысалы, Үлкен Алматы өзеніндегі «Аюсай» бөгеті сияқты стратегиялық нысандардың құрылысына дәл осы «ALACEM» өнімі қолданылған. Кәсіпорын Жетісу мен Алматы облыстарының және Алматы қаласының сұранысын 65 пайызға дейін өтеп отыр.
Кез келген нысанның беріктігі оның негізіне, яғни цементке тікелей байланысты. Сауда және интеграция министрлігі 2025 жылы цемент пен портландцемент клинкерін өндірудің технологиялық регламентіне қойылатын талаптарды нақтылады. Бұл қадам өнімнің сәйкестігін растау рәсімдері кезінде бірыңғай тәсілдерді қолдануға мүмкіндік береді.
Бұрын нарықта сапасыз, жасырын импорт арқылы келген өнімдердің үлесі белгілі бір деңгейде кедергі келтіріп келгені жасырын емес. Алайда жаңа стандарттар ойын ережесін өзгертті. «QazCem» қауымдастығының бастамасымен әзірленген бұл құжаттар саладағы жүйелі мәселелерді шешуге арналған. Технологиялық регламент енді жай ғана ішкі құжат емес, сертификаттау кезіндегі міндетті талаптардың біріне айналды. «ALACEM» сияқты ірі зауыттар бұл стандарттарды енгізуге алдын ала дайын болып, өндіріс процесін DCS интеллектуалды жүйесі арқылы басқаруды қолға алған.
Цемент өнеркәсібі – елдің инфрақұрылымдық дамуына тікелей ықпал ететін базалық сектор. Өндірілетін өнімнің сапасы мен тұрақтылығы технологиялық процестердің қатаң сақталуына байланысты. 2019 жылдан бастап енгізілген сәйкестікті бағалау жүйесі өзінің тиімділігін іс жүзінде дәлелдеп келеді. Осы уақыт аралығында Қазақстанда «сұр импорт» көлемі айтарлықтай қысқарып, отандық зауыттардың жұмысы жанданды.
Бұл тек өндірістің өсуі ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік жауапкершіліктің де артуы. Мәселен, Кербұлақ ауданындағы зауытта 600-ден астам адам тұрақты жұмыспен қамтылған, олардың басым бөлігі – жергілікті тұрғындар. Сонымен қатар, кәсіпорын өңірдің инфрақұрылымын дамытуға да белсенді атсалысып, Сарыөзек – Көктал жолын жөндеуге 2,7 млрд теңгеге жуық инвестиция салған.
Қарапайым халық үшін бұл жаңалықтың пайдасы зор. Сапалы цементтен салынған ғимараттардың пайдалану мерзімі ұзақ болады, бұл тұтынушылар үшін ұзақ мерзімді үнемдеу болып табылады. Отандық өндірістің артуы сыртқы нарықтарға тәуелділікті төмендетіп, құрылыс материалдары бағасының күрт өсуіне жол бермейді.
Бүгінде Қазақстанның цемент зауыттары жаңа талаптарға толық дайын. Технологиялық жаңғыртудан өткен кәсіпорындар тек ішкі сұранысты жауып қана қоймай, экспорттық әлеуетті де арттыруды көздеп отыр. Жаңа ұлттық стандарт саладағы әділ бәсекелестікті қамтамасыз етіп, сапасыз өнімдердің нарыққа жол тартуына тосқауыл қояды. Осылайша, цемент өндірісіндегі рекордтық өсім еліміздің құрылыс индустриясының тұрақты дамуына кепіл болады.
