Қазақстанда еңбек шарттарын есепке алудың бірыңғай жүйесіне (ЕШЕАБЖ) қатысты талаптар айтарлықтай күшейтілді. Енді жұмыс берушілер әрбір қызметкермен жасалған келісімшартты электронды форматқа көшіруге міндетті, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің түсіндіруінше, бұл қадам еңбек нарығын ашық етуге бағытталған. 2020 жылғы 4 мамырда Еңбек кодексіне енгізілген түзетулерге сәйкес, жұмыс беруші қызметкермен шарт жасасу, оны тоқтату немесе өзгерістер енгізу туралы мәліметтерді міндетті түрде орталықтандырылған жүйеге енгізуі тиіс.
Бұл жерде «E-hr» жүйесі дәстүрлі қағаз құжаттардың орнын баспайды, тек олардың заманауи цифрлық нұсқасы ретінде қызмет етеді. Жүйе қызметкерді әлеуметтік тәуекелдерден қорғап, жұмысқа орналасу кезінде артық анықтама жинаудан құтқарады.
Ең басты жаңалық – жауапкершіліктің күшеюі. 2026 жылғы 12 наурыздан бастап еңбек шарттары туралы мәліметті уақытында немесе қате енгізген жұмыс берушілерге әкімшілік жауапкершілік қарастырылған. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 98-бабына сәйкес, айыппұл мөлшері 60 АЕК-тен 150 АЕК-ке дейін жетуі мүмкін.
Жұмыс берушілерге қойылатын талаптар:
-
Жаңа еңбек шарты жасалған соң 5 жұмыс күні ішінде жүйеге тіркелуі тиіс.
-
Ескі шарттарды енгізу мерзімі ұйымның көлеміне байланысты: 2000 адамға дейінгі мекемелерге 1 жыл, одан көп қызметкері барларға 2 жыл уақыт беріледі.
-
Тіпті 1998-2000 жылдары жасалған келісімшарттар да цифрлық базаға енуі қажет.
Көпшілікті мазалайтын сұрақ: қағаз кітапшалар келмеске кете ме? Министрлік бұл мәселеге нүкте қойды. Қазіргі уақытта еңбек кітапшаларын толық жою немесе тек электронды форматқа көшіру жоспарда жоқ. Олар бұрынғыша қызметкердің еңбек өтілін, марапаттары мен жетістіктерін растайтын негізгі құжат болып қала береді.
Алайда, еңбек өтілін растау үшін тек кітапша міндетті емес. Еңбек кодексінің 35-бабына сәйкес, жалақы ведомосы, зейнетақы қорынан үзінді, архивтік анықтама немесе жұмыс берушінің бұйрықтары да заңды күшке ие.
Әрбір азамат жұмыс берушінің мәліметтерді базаға енгізген-енгізбегенін «eGov» порталындағы жеке кабинеті арқылы бақылай алады. Егер қателік табылса, жұмыс беруші оны 30 жұмыс күні ішінде түзетуі тиіс. Түзетілмеген жағдайда қызметкердің жергілікті еңбек инспекциясына шағымдануға толық құқығы бар.
Бұл реформа еңбек қатынастарын бюрократиядан арылтып, әрбір жұмысшының еңбек өтілін цифрлық кеңістікте қауіпсіз сақтауды көздейді.
