Қазақстанда азаматтардың мобильді аударымдарын бақылау критерийлеріне маңызды өзгерістер енгізіліп жатыр, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Tengrinews.kz сайтына сілтеме жасап.
Еліміздің Қаржы министрі Мәди Такиев банктердің жеке тұлғалардың аударымдары туралы мәліметтерді ұсыну қағидаларына түзетулер енгізетін арнайы бұйрыққа қол қойды. Нормативтік құжат Әділет министрлігінде 28 қазанда ресми түрде тіркелді. Жаңа бұйрықтың басты ерекшелігі – салық органдарының назарын аударатын аударымдардың жалпы сомалық шегі жарты миллион теңгеден астам қаражатқа ұлғайып отыр.
Ең басты өзгеріс мобильді аударымдарды кәсіпкерлік қызметтен түскен кіріс белгілері ретінде қарастыруға мүмкіндік беретін ақшалай шекті есептеу тәртібіне қатысты. Осы уақытқа дейін бұл көрсеткіш 12 ең төменгі жалақы (ЕТЖ) мөлшерінде белгіленіп келген еді. 2026 жылы ЕТЖ 85 мың теңгені құрайтындықтан, 3 айлық бақылау шегі 1 млн 20 мың теңге деңгейінде болатын. Жаңа бекітілген бұйрыққа сәйкес, есептеу негізі ретінде ЕТЖ орнына айлық есептік көрсеткіш (АЕК) қолданылатын болады. Жаңа ереже бойынша шекті меже 360 АЕК көлемінде айқындалды.
2026 жылы бір АЕК мөлшері 4 325 теңгені құрайтынын ескерсек, мобильді аударымдарды тексерудің жаңа шекті сомасы 1 млн 557 мың теңгеге дейін өседі. Мұның нәтижесінде қаржылық тексеруге ілігетін аударымдардың жалпы сомасы 537 мың теңгеге, яғни шамамен 53 пайызға жоғарылайды. Бұл ретте азаматтарды бақылаудың өзге критерийлері өзгеріссіз сақталды. Аударымдарды кәсіпкерлік қызмет белгісі ретінде тану үшін қатар орындалатын 3 басты шарт бар:
– жеке банк шотына 100 және одан да көп әртүрлі жеке тұлғалардан ақшаның түсуі;
– мұндай қаражат аударымдарының қатар келген 3 күнтізбелік айдың әрқайсысында үзіліссіз қайталануы;
– осы кезеңдегі түскен ақшаның жалпы сомасының 360 АЕК межесінен, яғни 1 млн 557 мың теңгеден асып кетуі.
Қаржы мамандары бұл жерде әңгіме бір реттік аударым сомасын шектеу туралы емес, 3 ай ішіндегі жиынтық түсімдер жөнінде болып отырғанын түсіндіреді. Сондай-ақ көрсетілген межелерге сәйкес келу автоматты түрде азаматтың заң бұзғанын немесе салық төлеуге міндетті екенін білдірмейді. Бұл мәліметтер тек ықтимал жасырын кәсіпкерлік қызметті анықтаудың аналитикалық құралы саналады. Бұйрық алғашқы ресми жарияланған күннен кейін 10 күнтізбелік күн өткен соң өз күшіне енеді. 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап АЕК мөлшері қайта қаралатындықтан, бұл шекті теңгелік сома да сәйкесінше қайта есептеліп тұрады. Мұндай ашық қаржылық саясат адал бизнес өкілдеріне қолайлы жағдай жасап, көлеңкелі экономиканың үлесін азайтуға мүмкіндік береді.
