Қазақстанда балалы және көпбалалы отбасыларға көрсетілетін әлеуметтік көмек көлемі артып, мемлекеттік қолдау тетіктері жетілдіріліп жатыр, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы BAQ.KZ сайтына сілтеме жасап.
Елімізде демографиялық өсімді ынталандыру және әлеуметтік тұрақтылықты сақтау бағытында кешенді жұмыстар жүргізілуде. 2026 жылы ата-аналарға берілетін біржолғы төлемдер мен ай сайынғы жәрдемақылардың реті нақтыланып, баспана алудың жеңілдетілген жолдары қарастырылған. Қаржылық қолдау бала туған сәттен бастап, ол кәмелетке толғанға дейінгі кезеңді қамтиды.
Сәби дүниеге келгенде ата-аналарға берілетін біржолғы жәрдемақы мөлшері бала санына қарай есептеледі. Қазіргі таңда алғашқы үш баланың әрқайсысына шамамен 140 мың теңге төленсе, төртінші және одан кейінгі сәбилерге 230 мың теңгеден астам қаржы беріледі. Бұған қоса, бала 1,5 жасқа толғанға дейінгі күтім төлемі де маңызды рөл атқарады. Ресми жұмыс істемейтін аналарға бұл көмек тікелей бюджеттен, ал еңбек өтілі бар азаматтарға Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан аударылады.
Төрт және одан көп баласы бар шаңырақтарға отбасының жалпы табысына қарамастан мемлекеттік жәрдемақы тағайындалады. Бұл төлемдер айлық есептік көрсеткіш (АЕК) негізінде есептеледі:
- 4 балаға – 16,03 АЕК;
- 5 балаға – 20,04 АЕК;
- 6 балаға – 24,05 АЕК;
- 7 балаға – 28,06 АЕК;
- 8 және одан көп бала болса, әр келесі балаға 4 АЕК қосылып отырады.
Табысы төмен отбасылар үшін АӘК (атаулы әлеуметтік көмек) алу мүмкіндігі де сақталған. Бұл көмек жан басына шаққандағы табыс кедейлік шегінен төмен болған жағдайда тағайындалады.
Баспаналы болу мәселесінде «Бақытты отбасы» бағдарламасының орны бөлек. Мұнда көпбалалы және толық емес отбасылар 2-5% аралығындағы өте төмен мөлшерлемемен несие ала алады. Сондай-ақ жергілікті әкімдіктер бастапқы жарнаны жабу үшін 1-1,5 млн теңге көлемінде тұрғын үй сертификаттарын ұсынады.
Тұрғын үй кезегіне тұру тәртібі де өзгерді. 2025 жылғы 24 мамырда күшіне енген ереже бойынша, баспанасы жоқ кез келген азамат orken.otbasybank.kz порталы арқылы кезекке тұра алады. Алайда, мемлекет тарапынан тегін үй беру қарастырылмаған, тек жалдау ақысын субсидиялау мен жеңілдетілген қарыз беру тетіктері жұмыс істейді. Есте сақтарлық жайт, жалдамалы және несиелік пәтерлердің 70% жуығы әлеуметтік осал топтарға, соның ішінде көпбалалылар мен мүгедектігі бар бала тәрбиелеп отырғандарға тиесілі болады.
Мемлекеттік көмектің барлық түрін eGov.kz порталы арқылы қашықтан рәсімдеуге мүмкіндік бар. Бұл азаматтардың уақытын үнемдеп, бюрократиялық кедергілерді азайтуға септігін тигізеді. Өз құқығыңызды білу және мемлекет ұсынған мүмкіндіктерді тиімді пайдалану – отбасыңыздың әл-ауқатын арттырудың басты жолы.
