Жетісу облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің мамандары өңір кәсіпкерлері мен салық төлеушілер үшін қосылған құн салығын әкімшілендірудегі маңызды жаңалықтарды түсіндірді. 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген жаңа Салық кодексі аясында бизнес үшін бірқатар елеулі өзгеріс орын алды.
Облыстық МКД Жанама салықтарды әкімшілендіру басқармасының басшысы Талғат Жарымбетов 2026 жылдан бастап күшіне енген басты жаңалықтарға тоқталды. Оның айтуынша, енді ҚҚС төлеушілер қатары айтарлықтай көбеймек.
Біз ҚҚС бойынша тіркеуге тұрудың үш жолын қарастырып отырмыз. Ерікті, міндетті және шетелдік компанияларға арналған шартты тіркеу. Басты назар аударатын жайт міндетті түрде тіркелуді қажет ететін жылдық табыс көлемі екі есеге қысқарды. Егер бұрын кәсіпкерлер белгілі бір жоғары шекке жеткенде ғана салықтың бұл түрін төлесе, енді аталған меже төмендетілді. Бұл дегеніміз шағын және орта бизнес өкілдерінің көбі ҚҚС төлеушілер санатына ертерек енуі мүмкін, – дейді Талғат Жарымбетов.
Ол мемлекеттік мекемелер мен жеке практикамен айналысатын тұлғаларға бұл талаптың жүрмейтінін атап өтті.
Бөлім басшысы Ернар Алыпбай кәсіпкерлерді ұқыптылыққа шақырды. Оның айтуынша, заңда белгіленген мерзімді өткізіп алу бизнестің қалтасына ауыр салмақ салуы мүмкін.
Кәсіпкер өзінің жылдық айналымы рұқсат етілген шектен асқанын байқаған бойда, бес жұмыс күні ішінде салық органына өтініш беруі тиіс. Егер бұл мерзімді сақтамаса немесе тіркелмей жұмыс істей берсе, қомақты айыппұл қарастырылған. Тіпті, тіркелмей жұмыс істеген кезеңдегі барлық табысының белгілі бір пайызын мемлекетке айыппұл ретінде төлеуге мәжбүр болады. Сондықтан әрбір кәсіп иесі өз айналымын алдын ала жоспарлап, заңға сәйкес әрекет еткені абзал, – деп түсіндірді спикер.
Жаңа ережелерге сәйкес, салық мөлшерлемесі де біркелкі болмайды. Негізгі мөлшерлеме біршама көтерілгенімен, әлеуметтік маңызы бар салаларға жеңілдік берілмек. Мәселен, дәрі-дәрмек, медициналық бұйымдар мен қызметтер үшін салық мөлшері әлдеқайда төмен болады. Ал тегін медициналық көмек пен ауыр дерттерді емдеуге бағытталған қызмет бұл салықтан босатылады.
Мамандардың айтуынша, енді салық органдары электрондық шот-фактураларды қатаң бақылайды. Егер кәсіпкер хабарламаларға жауап бермесе немесе көрсетілген мекенжайда табылмаса, оның шот-фактура жазып беру құқығы уақытша тоқтатылуы мүмкін. Дегенмен, заңды дұрыс орындаған экспорттаушылар мен инвесторлар үшін жағымды жаңалық бар. Мемлекеттен артық төленген салықты қайтарып алу мерзімі едәуір қысқарды. Енді бұл процесс екі айға жетпейтін уақыт ішінде жүзеге асырылады.
Жиын соңында спикерлер бұл өзгерістің барлығы бизнестің ашық жүруіне және ел бюджетінің толығуына бағытталғанын жеткізді. Кәсіпкерлерге кез келген сұрақ бойынша жергілікті мемлекеттік кірістер органдарынан кеңес алуға болатыны ескертілді.
Мақпал Әділханқызы
