Қазақстанда студенттерді, магистранттар мен докторанттарды жатақхана орындарымен қамтамасыз етуге арналған мемлекеттік тапсырысты орналастыру тәртібіне маңызды өзгерістер енгізілді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Ғылым және жоғары білім министрінің міндетін атқарушының 2026 жылғы 14 тамыздағы бұйрығына сәйкес, жаңа ережелер студенттерді баспанамен қамту процесінің ашықтығын арттыруға және орындардың нақты пайдаланылуын бақылауға бағытталған. Бұл шешім жоғары оқу орындарындағы тапшылық мәселесін жүйелі түрде шешуге жол ашады.
Жаңа тәртіп бойынша мемлекеттік тапсырысты орналастыру кезінде жоғары білім беру ұйымдарындағы алдағы 3 жылға арналған орын тапшылығының болжамы негізге алынады. Жүйелі жоспарлау арқылы ресурстарды тиімді бөлу көзделген.
Басымдық берілетін өңірлер мен нысандар:
-
Астана, Алматы, Шымкент сияқты республикалық маңызы бар қалалар;
-
Жалпы республикалық қажеттіліктің кемінде 20 пайыз көлемінде тапшылығы бар аймақтар;
-
Жаңадан құрылыс жүргізуге қарағанда, қолданыстағы ғимараттарды қайта жаңғырту (реконструкциялау) жобалары.
Сонымен қатар жатақхана сыйымдылығына да нақты талаптар қойылды. Астанада, облыс орталықтары мен республикалық маңызы бар қалаларда қайта бейімделетін ғимаратта кемінде 100 орын, ал басқа елді мекендерде кемінде 50 орын болуы тиіс. Егер қолданыстағы жатақхана қайта жаңғыртылса, онда қосымша кемінде 50 жаңа орын ашылуы шарт. Бұл ретте мемлекеттік тапсырыс тек жаңадан қосылған орындарға ғана орналастырылады.
Студенттердің жатақханада нақты тұрып жатқанын тексеру үшін заманауи цифрлық технологиялар кеңінен қолданылады. Мемлекеттік қаржының мақсатты жұмсалуын бақылайтын арнайы оператор цифрлық тізілім жүргізіп, мердігерлердің міндеттемелерін қадағалайды.
Тұрғындардың есебін алу үшін мына цифрлық базалар біріктіріледі:
-
«Жоғары білім берудің бірыңғай платформасы» – тұрғынның студент немесе докторант екенін растайды;
-
«Жеке тұлғалар» мемлекеттік деректер базасы – тұрғылықты жері бойынша тіркеуді тексереді;
-
«StudDom» цифрлық жүйесі – Face ID немесе арнайы карточкалар арқылы ғимаратқа кіріп-шығуды бақылап, нақты тұру фактісін айқындайды.
Мердігер ұйымдар құрылыс кестесін немесе пайдалануға беру мерзімін кешіктірген жағдайда, оператор келісімшартты біржақты түрде бұзады. Сондай-ақ орындар санын тексеру үшін нысандарда аралау мониторингі мен студенттерге таңдамалы телефон сауалнамалары жүргізіледі.
Мемлекеттік тапсырыс тек екі түрлі шарттың бірі орындалғанда орналастырылады. Біріншіден, тапсырыс мерзімі аяқталған соң жатақхана ғимараты мемлекет меншігіне өтуі тиіс. Екіншіден, жеткізуші ретінде акцияларының 50 және одан да көп пайызы мемлекетке тиесілі жоғары оқу орны қатыса алады. Егер өңірде орын тапшылығы расталмаса, мемлекеттік тапсырыс беруден бас тартылады.
