Талдықорғандық талантты жас Аида Айдынқызы қазақ халқының ежелгі аспабы қобызда әлемдік танымал әуендерді ойнайды. Ол Н. Тілендиев атындағы музыкалық балалар мектебінің, Қ. Байсейітов атындағы саз колледжінің түлегі. Қазіргі таңда Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының 3-курс студенті. Аида қазақ музыкасын, қобыз аспабын насихаттау мақсатында кавер-видеолар түсіріп, әлеуметтік желіде жариялайды. Оның айтуынша, қобыз – халқымыздың тарихын, өзіндік жолын, сарынын жеткізуші аспап. Мұндай ерекше аспаптың үнін бүкіл әлем сүйсіне тыңдайды. Бұл турасында Аида Айдынқызының өзінен сұрап-білген едік.
– Аида, жалпы өнерге қалай келдіңіз? Сіздің бойыңыздағы дарын қалай ашылды?
– Сөздің шыны керек, туған-туыс, ата-анамның өнерге ешқандай қатысы жоқ. Бұл қызығушылықтан туған іс деп айта аламын. Қобызды немесе басқа да музыкалық аспаптарды таңдау мүмкіндігім болмады. Яғни, қобыз мені таңдады. 4-ші сыныпта оқып жүрген кезім болатын. Мектепке қобыздан дәріс беретін екі мұғалім келіп, аспапта шығарма ойнап берді. Ол кезде музыка мектебіне іріктеу жүріп жатқан екен. Қаншама баланың ішінен ұстаздардың маған көзі түсіп, шақырту алдым. Бәрі тез болып кетті. Музыка мектебіне қалай түскенімді білмей де қалдым. Алғашқыда бұл жай ғана хобби еді, қазір сүйікті ісіме айналды.
– Еліміздегі дәстүрлі өнердің дамуына қандай баға бересіз?
– Менің ойымша, дәстүрлі өнердің дамуы орта деңгейде. Өнерді дамыту үшін алдымен қарапайым халықтың қызығушылығын арттыру керек. Дәстүрлі өнерді дамытып, насихаттау өнер адамдарының борышы деп ойлаймын. Жалпы әр қазақтың бойында ұлттық аспап домбыра мен қобызға деген жақындық болуы керек.
– Бұл аспаптың тылсымын түйсіне алдым деп ойлайсыз ба?
– Қобыз қазақ үшін жай ғана музыкалық аспап емес, үлкен бір мәні бар қастерлі мұра. Қобызда ойнап жүргеніме 13 жыл болып қалды. Оның тылсымын уақыт өте түсініп келемін. Қобыз ерекше қоңыр үнімен, өзіне ғана тән сиқырымен баурайды. Оны үйрену үшін, ең бастысы, адамда ниет болу керек. Оңай дүние жоқ, қобыз тартып үйрену үшін көп еңбектену қажет. Сағаттап тапжылмай отырып, нәзік ішектерін сүйіспеншілікпен басып, оның бар қасиетін сезінуің керек. Бір шығарманың өзін ойдағыдай шығару үшін жарты жылдан аса уақыт кетеді. Егер қобыз үні жаныңызды баурап, оның тылсым сырына қаныққыңыз келсе тек алға дегім келеді. Өйткені біз қобыз арқылы қазақ өнерін әлемге паш ете аламыз.
– “Қобыз аспабы болашақта тек мұражайдан табылуы мүмкін” деген пікір айтылып жатады. Бұған не дейсіз?
– Мүлдем келіспеймін. Себебі, жылдан жылға қобыз аспабына деген қызығушылық артуда. Сондықтан бұл аспаптың болашағы зор деп ойлаймын. Мен үшін қобыз өмірімнің мәніне айналды. Әрдайым әсем үнімен баурайды. Қобызға қызығатын мен сияқты әлі талай жастар табылады деп ойлаймын. Болашақта осы аспапты дамытып, сүйікті ісіммен айналыссам деймін.
– Әлеуметтік желіде қобызды насихаттауыңызға не себеп? Оқырмандар оны қалай қабылдауда?
– Қобыз аспабын және қазақ музыкасын насихаттау мақсатында әлеуметтік желіде видеолар сала бастадым. Осы күнге дейін қобыздың үнімен Relax, Take It Easy – Mika; Love Me like You Do – Ellie Goulding; Smells like Teen Spirit – Nirvana; Perfect – Ed Sheeran; Way Back Home Shaun; Dönmek – Aytekin Ataş; Yasli – Soner Akalin шетелдік танымал әуендерін орындадым. Бұл әлеуметтік желідегі оқырмандарымның көңілінен шығып жатыр деп ойлаймын. Тек қана Қазақстаннан емес, көрші мемлекеттерден де қызығушылық танытып, жылы лебіздерін білдіріп жатқандар көп.
– Әңгімеңізге рахмет. Өнер жолында бағындырар биіктеріңіз көп болсын!
Сұхбаттасқан
Айгерім Есімхан
Талдықорған қаласы
