Жаңа оқу жылына дайындық тек мектеп формасын, рюкзак пен кеңсе сатып алу туралы емес. Бұл күн тәртібін ұйымдастыруды, экран уақытын шектеуді, ұйқының сапасына қамқорлық жасауды, дұрыс жиһазды таңдауды және ыңғайлы оқу кеңістігін құруды қамтитын барлық шаралар кешені.
Бұл материалда біз сіздерге бүкіл отбасы оқу жылының басталуына қалай дайындалу керектігін айтамыз және ата-аналарға баланың оқуы мен дамуына қолайлы жағдай жасауға көмектесетін пайдалы ұсыныстар береміз.
Жазғы демалыстан кейінгі күн режимі
Еркін жазғы кестеден құрылымдық мектеп тәртібіне көшу — дайындықтың маңызды кезеңдерінің бірі. Стресті азайту және баланың денсаулығын сақтау үшін мектеп режиміне оралуды жаздың соңында бастаған жөн.
Бұл тұру, тамақтану, жаттығу, демалу және ұйықтау үшін тұрақты уақытты белгілеуді білдіреді.
Дұрыс ұйымдастырылған күн тәртібі пайдалы әдеттердің қалыптасуына ықпал етеді, нерв жүйесін нығайтады және шаршау деңгейін төмендетеді.
Режимнің негізгі компоненттері:
– оқу сабақтары және үй тапсырмаларын орындау;
– белсенді ойындар және міндетті түрде таза ауада демалу;
– тұрақты және теңдестірілген тамақтану;
– жас қажеттіліктеріне сәйкес келетін толық ұйқы;
– қызығушылықтары бойынша сабақтарға бос уақыт.
Кіші сыныптар үшін (1-4 сыныптар) үй тапсырмасын орындауға 1,5–2 сағаттан артық емес, ал 3-4 сынып оқушылары үшін — 2 сағатқа дейін уақыт бөлу ұсынылады.
Жоғары сынып оқушыларына әр 40 минут сайын міндетті үзіліс жасай отырып күніне 3-4 сағатқа дейін жаттығуға рұқсат етіледі. Күнделікті физикалық белсенділік кем дегенде екі сағатты құрауы, соның ішінде таңертеңгілік жаттығулар мен ашық ауада ашық ойындар керек.
Баланың тамақтануы күніне 4-5 рет 3,5–4 сағаттан аспайтын аралықпен ұйымдастырылуы керек. Бос уақыт — қарым-қатынас, шығармашылық және хобби үшін күніне кемінде 1-2 сағат.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) ұсынымдарына сәйкес, 5 пен 17 жас аралығындағы балалар мен жасөспірімдер күн сайын кем дегенде 60 минут орташа және қарқынды физикалық белсенділікті, негізінен аэробты, ал отыру және экран уақытын күніне 2 сағатқа дейін шектеу керек.
Экран уақыты: қанша және қалай?
Қазіргі балалар мен жасөспірімдер уақыттың көп бөлігін экрандарда — телефондарда, планшеттерде, компьютерлерде және теледидарларда өткізеді. Алайда, гаджеттерді шамадан тыс пайдалану ұйқыға, зейіннің шоғырлануына және баланың жалпы әл-ауқатына теріс әсер етуі мүмкін.
Сондықтан мамандар ата-аналарға экран уақытының санын ғана емес, сапасын да бақылауды ұсынады.
Ойын-сауықтың экран уақыты бос уақыттың белсенді түрлеріне және білім беру мазмұнына басымдық беру арқылы шектелуі керек. Ұзақ отыру уақытын күніне 2 сағатқа дейін азайту және компьютермен немесе гаджеттермен жұмыс істегенде үнемі үзіліс жасау маңызды
Қосымша маңызды:
– аса жарықтың миға әсерін азайту және ұйқының бұзылуын болдырмау үшін ұйқыдан бір сағат бұрын экрандарды алып тастаңыз;
– механикалық сырғыту немесе ұзақ қарау емес, сапалы және танымдық мазмұнға артықшылық беру;
– бала толық демалып, түнде алаңдамауы үшін жатын бөлмесінде құрылғыларды ұстамаңыз;
– «отбасының цифрлық ережелерін» құру ұсынылады, ата-аналардың жеке мысалы да маңызды;
– цифрлық құралдарды, таймерлерді және шектеу қолданбаларын пайдаланыңыз («ата-ана бақылауы»).
Дереккөз: ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің ресми сайты
