Интернет – өміріміздің ажырамас бөлігіне айналды. Күнделікті жұмыстан бастап, күн сайынғы хат-хабар алмасу, еліміз бен әлемдегі жаңалықтармен танысу, бос уақыттың барлығы ғаламдық желі арқылы жүзеге асады.
Тіпті арамызда ғаламтордағы түрлі ойынға қызығушылық танытатындар да аз емес. Олардың басым бөлігі балалар мен жасөспірімдер. Алайда сол ойындар жастардың кейбірін қиын сәтке итермелеп жатқанын жоққа шығара алмаймыз. Ұялы телефонын жанынан бір елі тастамайтын, ғаламтордағы күмәнді сілтемелерді қызық үшін басатын жеткіншектер «Қызыл дельфиннің» қанды тырнағына ілігуде.
Мамандар пікірінше ойындар мен платформаларды, сайттарды қадағалау – өте күрделі жұмыс. Мәселен, ойынға қызыққан бала кейбір платформаның 18 жасқа дейін деп шектеу қойғанына қарамастан, оны айналып өтудің жолын тауып алады. Яғни, жеткіншек ата-анасының телефоны арқылы немесе туған жылын жалған көрсету жолымен де бұл ойынға оп-оңай қатыса алады. Ал қазіргі көп ата-ана балаларымен ашылып сөйлеспейді, көңіл аудармайды. Бұл баланың жан-дүниесіне әсер етеді. Сөйтіп балада жалғызсырау пайда болады.
Негізінде балаға айқайлау, ұрысу, физикалық, эмоционалдық және моральдық тұрғыда жазалау сияқты жолдармен тәрбие беруге болмайды. Осындай балалар «Қызыл дельфин» сияқты ойынды ойнау арқылы жанын түсінетін ортасын тапқандай сезінеді. Сол арқылы мидағы мақсатты жүзеге асырғысы келеді. Ойындағы тапсырмаларды орындауда өзін мықтырақ, сенімдірек, бір нәрсеге жарайтындай көрінеді. Дегенмен түпкі түйсігінде өзіне деген сенімсіздік пен балалық жарақаттары жатыр. Сондықтан ата-ана баланың эмоционалды күйіне көңіл аударғаны жөн. Баламен бітпейтін қысым мен айқай-шудан гөрі ашық әңгіме құрып, тыңдауға, түсінуге тырысу қажет. Тым қатты қадағалау немесе мүлдем қараусыз қалдыру да дұрыс емес. Дегенін жасайтын бала қандай жағдай болса да жолын табады. Қайғылы жағдайлардың, қолайсыздықтардың алдын алу үшін де баламен құралатын диалог, ашық әңгіме, түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі өте маңызды.
Ажал апанына айдап апаратын арандатушылардан аулақ болуы үшін баламен пікір алмасуға, ойын тыңдауға ден қойып, қадағалау жұмысын күшейту қажет. Бала – болашағымыз екенін естен шығармайық.
А. БИЛАЛ,
«Қаратал ауданының ішкі саясат, мәдениет,
тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ-бас маманы
Фото: gdemoideti.ru
