ЭКСПО көрмесі ашылғаннан кейінгі үшінші күні Астана төрінде бірқатар игі істер атқарылды. Алдымен Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Грузия Президенті Маргвелашвили мырзамен кездесіп, ек ел арасындағы саяси, экономикалық, кәсіпкерлік, тағы да басқа саладағы ынтымақтастық аясында әңгімелесті. Осыдан кейін Грузия Президенті өз елінің ұлттық павильонының ашылу салтанатына қатысып, отандастарының жұмысына сәттілік тіледі. Ал Біріккен Ұлттар Ұйымының өкілдері ЭКСПО – 2017 көрмесі бойынша бас комиссары Джихан Султаноглуның бастауымен «Арнасай» жасыл технологиялар орталығына барып қайтты.
Осы күні бастау алған қос шараның да ел өмірінде алар орны ерекше. Айталық, биыл Қазақстан мен Грузия арасындағы дипломатиялық қатынастың орнағанына 25 жыл толады. Сондықтан Грузия Президенті Маргвелашвили мырза өз сапарын Астанада «ЭКСПО – 2017» халықаралық көрмесі өтетін кезге орайластырыпты. Бүгінде қазақ елінің кәсіпкерлері Грузия инвесторларының біріне айналып, жергілікті инфрақұрылымға және кәсіпорындарға мол инвестиция құйып отыр. Одан бөлек Кеңес одағының құрамында болған екі елдің тағдыр-талайы да ортақ. Ал мәдени байланыстарға келсек, 2014 жылдың маусым айында Тбилисиде Қазақ киносының апталығы өтсе, сол жылғы 27–29 мамырда Қазақстандағы Грузия елшілігінің және Грузин мәдени орталығының бастамасымен Грузияның тәуелсіздігі күнін тойлау шеңберінде елімізде бірқатар іс-шаралар өткізілді. ЭКСПО көрмесі екі елдің ынтымақтастығын одан ары нығайтады деген сенімдеміз.
«Астана «ЭКСПО – 2017» көрмесінің шымылдығы БҰҰ-ның көрмесімен ашылғаны белгілі. Оның тұсауын «Астана «ЭКСПО – 2017» Ұлттық компаниясы АҚ басқармасының төрағасы Ахметжан Есімов пен БҰҰ-ның «ЭКСПО» көрмесіндегі Бас комиссары Джихан Сұлтаноглы кесті. Сол кезде Джихан Сұлтаноглы ханым сөз алып:
– Тұрақты қуат көздерінің нәтижесінде мемлекеттер экологиялық таза орта құрып, экономика үдемелі дамитын болады. «ЭКСПО» көрмесі адамзат үшін маңызды. Біріккен Ұлттар Ұйымы осы көрмеге үлкен қызығушылық танытады және қолдау көрсетеді, – деген болатын. Осыдан кейін «Арнасай» жасыл технологиялар орталығына» арнайы барған Джихан Султаноглу Қазақстанның осы бағытта қол жеткізген нәтижесін жоғары бағалады. Тіпті, осы орталықтың ЭКСПО – 2017 көрмесінің тақырыбымен үндесіп жатқанын тілге тиек етіп:
– «Арнасай» жасыл технологиялар орталығы – бұл білім алуға, алған білімін бөлісуге және таратуға ниетті барлық адамдардың басын қосатын жасыл платформаны құрайтын тұтас инновациялар кластерінен тұратын бірегей жоба, – деген бағасын берді.
Астана қаласынан 40 км қашықтықта орналасқан «Арнасай» жасыл технологиялар орталығы 2015 жылы ЭКСПО – 2017 аясында және Қазақстанның «жасыл экономикаға» өтуі шеңберінде құрылған болатын. Онда Қазақстандағы тұрақты дамуды қамтамасыз етуге қажетті заманауи технологиялар мен «экологиялық таза» практикалар көрініс тапқан. Мұндағы орнатылған күн коллекторлары электр тұтыну мөлшерін 48%-ға дейін үнемдеуге, сондай-ақ, тамшылатып суару әдісі мен өзге де су үнемдеуші технологияларды қолдану судың тұтынылу көлемін екі есеге кемітуге мүмкіндік береді. Бұған қоса, алғаш рет Орталық Азияда өсімдіктердің өсуін жылдамдатып, өнімнің жыл сайынғы түсімін арттыруға мүмкіндік беретін фото-жарық-сәулелендіруші диодтардан тұратын жылыжай да осында. Әлемдік жылыжай саласында ең озық үлгі саналатын жылыжай әлі талай турист пен шетелдік ғалымдарды, зерттеушілер мен ауылшаруашылық саласының мамандарын өзіне тартатын болады. Бұл балалардың арзан әрі сіңімді элементтерге бай тағамдарды жыл бойы тұтынуларына мүмкіндік беріп, ересектерге арналған «жасыл» жұмыс орындарын құрады.
Жасыл технологияларды енгізу және тарату шараларына қол ұшын созудан бөлек, БҰҰ ДБ әлсіз топтардың «жасыл» мамандықтарды меңгеруіне қолдау көрсету мақсатында жасыл технологияларға инвестиция бөледі. Султаноглу ханым ондағы ұлттық қолөнершілер көрмесіне қатысып, жергілікті шеберлермен де кездесіп, жаңа технология мен ұлттық дәстүрді үйлестірген қазақстандықтардың ізденісіне шынайы ризашылығын білдірді.
Қажет АНДАС
