Қазақстанның тарихи жады мен мәдени мұрасын сақтаушы мекемелердің беделін арттыру мақсатында мемлекеттік архивтерге «Ұлттық» мәртебе берудің нақты ережелері бекітілді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылғы 16 сәуірде тиісті Жарлыққа қол қойды. Бұл құжат ел тарихының алтын қорын сақтап отырған мекемелердің жұмысын жаңа деңгейге көтеруді көздейді. Жаңа ережелерге сәйкес, мәртебеге ие болу үшін архивтерге қойылатын талаптар айтарлықтай күшейтілген. Ең алдымен, мекеменің кемінде 20 жыл бойы үздіксіз әрі тиімді қызмет атқаруы маңызды. Сондай-ақ архив ғимараты заманауи технологиялармен, атап айтқанда, климат-бақылау жүйесімен, газбен өрт сөндіру құрылғыларымен және электронды күзет жүйелерімен жабдықталуы тиіс.
Бүгінгі таңда архив ісі тек қағаз парақтау емес, ол жоғары технологиялық сала. Сондықтан жаңа ереже бойынша «Ұлттық» деңгейге үміткер архивтерде құжаттарды сақтау мен есепке алудың заманауи цифрлық жүйесі болуы шарт. Бұл қадам қазақ тілді аудиторияның және зерттеушілердің ақпаратқа қолжетімділігін арттырып, цифрлық сауаттылықты ілгерілетуге септігін тигізеді.
Сонымен қатар мекеменің ғылыми әлеуетіне де басымдық беріледі. Ұжым құрамында PhD докторлары, профессорлар мен академиктердің болуы – міндетті талаптардың бірі. Бұл архивтердің жай ғана қойма емес, нағыз ғылыми-зерттеу орталығына айналуына жол ашады. Мекеме қызметі туралы БАҚ беттерінде кемінде 10 жарияланымның болуы да қоғаммен ашық байланыстың көрсеткіші ретінде бағаланады.
Мәртебе алуға ниетті мекемелер өтініш-хаттарын ағымдағы жылдың 1 шілдесіне дейін уәкілетті органға жолдауы тиіс. Тиісті құжаттар топтамасына қызметкерлердің жалпы жиналысының хаттамасы, материалдық-техникалық базаның жай-күйі туралы анықтама және халықаралық жобаларға қатысуды растайтын айғақтар қоса беріледі.
Мамандардың пікірінше, мұндай жоғары мәртебе беру архив қызметкерлерінің әлеуметтік жағдайын жақсартуға және мекемелердің халықаралық аренадағы беделін нығайтуға мүмкіндік береді. Оң өзгерістер тек құжаттарды сақтаумен шектелмей, оларды кеңінен насихаттауға да бағытталған.
