Қазақстанда рецептсіз берілетін қауіпті дәрілер мен психотроптық заттарды заңсыз сату фактілері жиілеп барады, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Еліміздің Ішкі істер министрлігі «Заң мен тәртіп» қағидатын қамтамасыз ету мақсатында Денсаулық сақтау министрлігімен бірлесіп, ауқымды «Дәрмек» жедел-профилактикалық іс-шарасын өткізді. Тоқсан сайын ұйымдастырылатын рейдтердің басты міндеті – азаматтардың, әсіресе жасөспірімдердің денсаулығын қорғау және құрамында күшті әсер ететін, психотроптық заттары бар препараттардың бақылаусыз таралуына тосқауыл қою. Кейбір дәріхана қызметкерлері мен фармацевтикаға қатысы жоқ тұлғалардың мұндай дәрілерді дәрігердің рұқсатынсыз сатуы қоғамда үлкен алаңдаушылық туғызып отыр. Арнайы рецептсіз қолданылған медициналық препараттар адам ағзасына орны толмас зиян келтіріп, тәуелділікке ұшыратады.
Ресми деректерге сүйенсек, 21-25 қыркүйек аралығында ұйымдастырылған тексеріс барысында 1500-ден астам медициналық мекеме мен дәріхана, сондай-ақ 142 кәсіпорын қамтылды. Тәртіп сақшылары 249 әкімшілік құқық бұзушылықты анықтап, құрамында есірткі заттары бар 28 мың дәрілік препараттың айналымын шектеді. Сонымен қатар химиялық заттар мен прекурсорлардың заңсыз айналымға өтуіне жол бермеу бағытында пәрменді шаралар жүзеге асты. Нәтижесінде 675 тонна түрлі прекурсордың таралуы тоқтатылып, 90 заңды тұлға жауапкершілікке тартылды.
Заңсыз сауданың алдын алу барысында бірқатар өңірде өрескел бұзушылықтар әшкереленді. Петропавлда жүзуден жаттықтырушы болып жұмыс істейтін азамат ұсталып, одан 56 дана күшті әсер ететін таблетка тәркіленді. Түркістан облысындағы дәріханалардың бірінде тиісті лицензиясыз жұмыс істеу фактісі анықталып, 5 мыңнан астам препарат тәркіге алынды. Ал Орал қаласында лицензиялау талаптары сақталмағандықтан, 500 тонна тұз қышқылының айналымына тыйым салынды. Бұл мысалдар бақылаудың қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетеді.
Денсаулық сақтау саласының мамандары мен құқық қорғау органдары мәселені тек жазалаумен емес, алдын алу және цифрландыру тетіктері арқылы шешуді көздейді. Дәрі-дәрмектерді электронды рецепт арқылы босату жүйесін толық енгізу және фарм-компаниялардың жауапкершілігін арттыру заңсыз сауданы түбегейлі жоюға мүмкіндік береді. Сондай-ақ мектептер мен оқу орындарында жастар арасында цифрлық сауаттылықты арттыру, зиянды заттардың салдары туралы түсіндіру жұмыстарын жүргізу қажет. Жастардың денсаулығы мен амандығы – мемлекеттің басты басымдығы.
Еске сала кетейік, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшті әсер ететін заттарды заңсыз сатып алу, сақтау және тасымалдау үшін қылмыстық жауапкершілік қатаңдатылды. Аталған құқық бұзушылықтар үшін заңнамада 5-15 жыл аралығында бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.
