Кейде өмір біз ойлағандай жарқын, мерекеге толы бола бермейді. Әр адамның жанында өзі ғана білетін мұң, жүрегінде өзге естімейтін сыр бар. Бикен Римова атындағы Талдықорған драма театры сахнасында көрермен назарына ұсынылған Баян Қажынәбиеваның «Туған күн» атты моноспектаклі дәл осындай ішкі әлем арпалысын, жанның көзге көрінбес жарасын суреттейтін терең драмалық қойылым.
Иә, қойылым атауы көңілді әсер қалдырғанымен сахна шымылдығы түрілген сәттен бастап-ақ көрермен өзге әлемге енеді. Бұл мерекелік шаттық емес, адам жанының жанартаудай атқылаған, күрмеуі шешілмеген сауалдарға толы тереңдігі десек те болады. Дәл сол әлемнің есігін көпшілікке ашқан Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері, «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының лауреаты, талантты актриса Назгүл Қарабалина.
Сахнада бір ғана актриса. Жалғыз кейіпкер, мың тағдырдың үні. Бірақ ол сомдаған бейне бір адамның емес, мыңдаған жүректің үні секілді. Оның сөздері тек кейіпкердің емес, әр көрерменнің жан дүниесінде тербелген ойларға айналды. Назгүл өз кейіпкерінің сезімін, күйзелісін жүрегімен жеткізді. Бір сәт оның жанарында шексіз мұң мен өкініш ойнаса, келесі сәтте үміт оты жылт етті. Бұл – актерлік шеберліктің шыңы, шынайылықтың көрінісі.
Кейіпкер өткенге үңілген сайын көңілінде жазылмаған жаралар қайта ашылып, жүрек түкпіріндегі сағыныш пен өкініш жанына бата түседі. Ол тағдырын өзгерткісі келгенімен өткеннің бұралаң жолдарын кері айналдыру мүмкін емес. Кейде біз дұрыс емес таңдаулар жасаймыз, сол таңдаулардың салмағы өмір бойы бізбен бірге жүреді. Қойылым осы ойды тереңнен қозғап, көрерменді өз өміріне үңілуге итермелейді.
Оның «дүниедегі ең сорақы қайыршылық, ол санадағы қайыршылық» деген сөзі отырғандардың санасын бір сілкіндіргендей болды. Алайда, сахнада сөзден де күшті нәрсе – үнсіздік. Назгүл Қарабалинаның үнсіз ойға шомған сәттері, бос кеңістікке қадала қараған көзқарасы көрерменге ерекше әсер етті. Құдды ол сахнада рөл сомдап тұрған жоқ, өмір сүріп тұрғандай.
Қойылым аяқталған сәтте залда бір сәт үнсіздік орнады. Бұл үнсіздік әсердің, толқыныстың, тебіреністің белгісі ме дерсіз. Көрерменнің әрқайсысы өз ойына терең бойлап, кейіпкердің ғана емес, өз өмірінің де қалтарыстарын ой елегінен өткізіп үлгергендей.
Назгүл Қарабалина сахналаған «Туған күн» бір кештің ғана емес, тұтас өмірдің қойылымы болды. Бұл спектакль көрерменнің жүрегінде ұзақ сақталатын, әр адамның жан дүниесінде жалғасын табатын туынды.
Айғаным Әбілтайқызы,
Б. Римова атындағы Талдықорған драма театрының
әдебиет бөлімінің меңгерушісі
