Мемлекеттің даму қарқыны мен саяси реформалардың нәтижелілігі орталықта қабылданған шешімдердің аймақтарда қаншалықты жүзеге асуымен өлшенеді. Әкімшілік кабинеттерде шешілген бастамалар жергілікті халықтың нақты сұранысынан алшақ жатса, кез келген оң өзгеріс өзінің түпкі мәнін жоғалтпақ. Бүгінгі таңда мемлекеттік басқару жүйесінің басты міндеті – өңірлік тәжірибе мен республикалық деңгейдегі саясатты бір арнаға тоғыстыратын тиімді тетік қалыптастыру.
Осы тұрғыдан алғанда, Ұлттық құрылтай жай ғана қоғамдық диалог алаңы емес, елдің әр түкпірінен көтерілген өзекті мәселелерді ортақ мемлекеттік күн тәртібіне шығаратын жаңа саяси институт ретінде орнықты. Бұл жүйе әр аймақтың өзіндік ерекшелігін ескере отырып, жергілікті бастамалардың жалпыұлттық деңгейде талқылануына жол ашты. Нәтижесінде мемлекеттік саясат халықтың нақты өмірлік қажеттіліктеріне барынша жақындай түсті.
Қазақстан – географиясы кең, табиғи-экономикалық, әлеуметтік жағдайы әртүрлі аймақтардан тұратын тұтас организм. Бір өңір үшін кезек күттірмейтін өзекті мәселе екінші өңірде мүлде кездеспеуі де мүмкін. Сондықтан елдің тұрақты дамуы барлық аймақтың ерекшелігін тең ұстайтын сараланған саясатқа тікелей байланысты. Құрылтай дәл осы тепе-теңдікті қамтамасыз ететін сенімді қоғамдық-саяси механизмге айналды.
Бұл институттың басты ерекшелігі – өңірлерге тек орталықтың нұсқауын орындаушы ретінде қарамай, оларды мемлекеттік саясатты қалыптастырушы тең құқылы тарап ретінде тануында. Мұндай жаңашыл ұстаным жергілікті бастамалардың мән-маңызын арттырып, азаматтардың мемлекеттік басқару үдерісіне деген сенімін бекемдей түсті. Өйткені халық үшін ең бастысы – көтерілген мәселенің тек айтылып қана қоймай, шешім қабылдау деңгейіне дейін жетуі.
Сонымен қатар, Құрылтай арқылы жолға қойылған байланыс моделі өңірлер арасындағы тәжірибе алмасуға да кең мүмкіндік беріп отыр. Белгілі бір аймақта сәтті жүзеге асқан жобалар мен нәтижелі бастамалар кеңінен талқыланып, үздік тәжірибе ретінде республика көлемінде таралуда. Бұл аймақтардың бір-бірінен үйреніп, даму қарқынын теңестіруге жол ашады.
Бұл жүйе мемлекеттік басқарудың сапасын жаңа белеске көтерді. Себебі маңызды шешімдер кабинеттік теориямен емес, шынайы өмірдегі мәселелерді ескере отырып қабылдануда. Бұл мемлекеттік бағдарламалардың нәтижелілігін арттырып, басқару тиімділігін күшейтеді. Адамдардың қоғамдық сұранысы мен мемлекеттік саясаттың өзара үйлесуі – орнықты дамудың берік іргетасы.
Құрылтайдың тағы бір ерекше қыры – ол өңірлік мүдде мен ұлттық мүддені бір-біріне қарама-қарсы қоймай, оларды ортақ мақсатқа тоғыстырады. Әр аймақтың проблемасы жеке өңірдің ғана емес, тұтас елдің дамуына ықпал ететін стратегиялық фактор ретінде қарастырылады. Мұндай көзқарас ұлттық тұтастықты нығайтып, ел ішіндегі өзара жауапкершілік мәдениетін қалыптастырады.
Түйіндей айтқанда, Құрылтай – орталық пен өңір арасын жақындатқан серпінді саяси жүйе. Оның басты құндылығы – мемлекеттік шешімдерді халыққа жақындатуында, өңірлердің әлеуетін елдік деңгейдегі саясатпен ұштастыруында және әрбір азаматтың дауысын ұлттық дамудың ажырамас бөлігіне айналдыруында. Осындай сындарлы ұстаным ғана барлық аймақтың мүмкіндігін жұмылдырып, Қазақстанның тұрақты әрі теңгерімді дамуына жол ашады.
