Еліміздегі «Қазсушар» республикалық мемлекеттік кәсіпорнына қарасты 32 су шаруашылығы нысанында шағын гидроэлектр станцияларын салу жоспарланып отыр.
Бұл маңызды бастама су ресурстарын тиімді пайдалану арқылы жасыл энергия өндіру көлемін арттыруға бағытталған. Су шаруашылығы нысандарында шағын гидроэнергетиканың әлеуетін арттыру жөніндегі арнайы Жол картасы аясында іріктеп алынған нысандар мемлекеттің энергетикалық тәуелсіздігін нығайтады. Аталған жоба еліміздің экологиялық жағдайын жақсартумен қатар, аймақтарды арзан әрі үздіксіз электр қуатымен қамтамасыз етудің оңтайлы шешімі саналады.
Ауқымды жоба үш негізгі кезең бойынша іске асырылады. Бірінші кезең: Бес су қоймасында жалпы қуаты 8-9 МВт болатын шағын ГЭС бой көтереді. Бұл тізімге Қарағанды облысындағы Самарқанд, Ақтөбедегі Қарғалы, Абай облысындағы Қаракөл, сондай-ақ Қостанай облысындағы Қаратомар мен Жоғарғы Тобыл су қоймалары енді. Екінші кезең: 18 гидротехникалық нысанда жалпы қуаттылығы 24-25 МВт құрайтын электр станцияларын салу көзделген. Үшінші кезең: Әлеуеті жоғары 9 нысан қамтылады. Оның ішінде 5-6 ГЭС Абай мен Шығыс Қазақстан облыстарында жаңадан салынатын су қоймаларының базасында орналасады.
«Бірінші және екінші кезеңдер бойынша қажетті құжаттар әзірленіп, жобаларды іске асыру мәселелері пысықталып жатыр. Қазіргі уақытта «Қазсушар» РМК балансында Солтүстік Қазақстан және Қарағанды облыстарында, сондай-ақ трансшекаралық Қорғас өзенінде жалпы қуаты шамамен 4-5 МВт болатын үш шағын ГЭС бар», – деді Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.
Сарапшылардың пікірінше, шағын гидроэлектр станцияларын салу арқылы табиғатқа зиян келтірмей, судың табиғи ағын қуатын тиімді пайдалануға болады. Бұл әсіресе электр энергиясы тапшы өңірлердегі әлеуметтік нысандар мен ауыл шаруашылығы нысандарының тұрақты жұмыс істеуіне оң ықпал етеді. Сондай-ақ жаңа жұмыс орындарының ашылуына жол ашып, аймақтардың экономикалық әлеуетін көтереді.
Су шаруашылығын жаңғырту мен жасыл энергетиканы дамыту еліміздің тұрақты болашағына салынған негізгі инвестицияның бірі болып келеді. Мемлекет тарапынан жасалып жатқан мұндай қадамдар аймақтардағы ресурстарды үнемдеп, экологиялық таза өндірісті қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Мәулен Әнербай
