Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша 01.2022ж.-08.2024 аралығында 120-дан астам ел маймыл шешегі ауруы туралы деректерді ұсынды: 100 000-нан астам зертханалық расталған ауру және 220-дан астам өлім жағдайлары тіркелді.
Маймыл шешегі вирустан туындайтын зооноздық жұқпалы ауру. Ауру адамдарға инфекция жұқтырған жануарлармен байланыста болғанда беріледі.
Адамнан адамға негізінен тығыз байланыс (сүйісу, жанасу, жыныстық қатынас) арқылы берілуі мүмкін, ал кейбір жағдайларда инфекция маймыл шешегімен ауырған адам қол тигізген қоршаған ортадағы заттарды пайдаланғанда, сонымен қатар сілекей тамшыларымен ауа арқылы да берілуі мүмкін.
Жасырын кезең – денеге қоздырғыш енген кезден жұқпалы аурудың алғашқы белгілері 1-21 күнге дейін, әдетте бір апта ішінде білінеді.
Белгілері: бөртпе, қызба, тамақ ауруы, бас ауруы, бұлшықет ауруы, арқадағы ауырсыну жалпы әлсіздік, лимфа түйіндерінің ісінуі, бөртпе көбінесе бетте басталып, алақан мен табанды қоршап, бүкіл денеге таралады.
Маймыл шешегімен ауыратындар жаралары жазылып, терінің жаңа қабаты пайда болғанға дейін ауруды басқа адамдарға жұқтыруы мүмкін.
Әдетте, аурудың белгілері 2-4 аптаға созылады, бірақ иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда ұзаққа созылуы мүмкін. Кейбір жағдайларда инфекция симптомсыз өтуі мүмкін.
Диагностика: клиникалық қарап-тексеру, қан анализі, ПТР (полимеразды тізбекті реакция) немесе антиденелерді анықтау үшін серологиялық зерттеулер жасалады.
Маймыл шешегінің арнайы емі жоқ. Емдеу симптомдарды жеңілдетуге бағытталған. Ауру таралып кетпеу үшін науқасты оқшаулау маңызды. Сонымен қатар, науқаспен тығыз қарым-қатынаста болғандарды 21 күн бойы бақылауда ұстау қажет.
Қазіргі уақытта елдегі эпидемиологиялық жағдай тұрақты және бақылауда.
Инфекцияның таралуын болдырмау үшін эндемиялық елдерге сапар шегуді жоспарлап отырған азаматтарға сақтық шараларын сақтау қажет:
- Маймыл шешегі тіркелген елдерге шықпау.
- Ауру жұқтырған адамдармен, жабайы жануарлармен байланыстан аулақ болу.
- Қорғаныс құралдарын (киімдері мен қолғап) қолдану.
- Гигиена сақтау. Қолды үнемі жуу және дезинфекциялау құралдарын қолдану.
- Дене қызуы көтеріліп, бөртпе, басқа да белгілер пайда болса, дереу медициналық көмекке жүгіну керек.
Индира Кунбасова
Жетісу облысы СЭБД басшысының орынбасары
Фото: bmcudp.kz
