2022 жылдың қазан айында Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі Төрағасының шешімімен мемлекеттік монополия мәртебесіндегі 18 компанияның және ерекше құқығы бар 17 компанияның тізімі бекітілді.
Заңға сәйкес бұл ұйымдардың қызметі шектелген, оның ішінде әдеттен тыс өнім өндіру, басқа заңды тұлғаларға қатысу, құқықтарды беру және мемлекеттің рұқсатынсыз баға белгілеу.
Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі белгіленген шектеулердің сақталуын тікелей бақылауды жүзеге асырады, нәтижесінде үш мемлекеттік монополия субъектісі бұзушылықтар үшін жауапкершілікке тартылды. Бұл «Фитосанитария» РМК, «Қазақ орман шаруашылығы кәсіпорны» РМК, ШЖҚ «Ұлттық аккредиттеу орталығы» РМК сияқты ұйымдарға қатысты.
(ӘҚБтК-нің 160-бабына сәйкес субъектілердің көзделген шектеулерді сақтамауы 300 АЕК мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады).
Сонымен қатар, жаңа монополиялардың құрылуына тосқауыл қойылып, қызметтің алты түрін бәсекелестік саласына көшіру ұсынылды.
Алтыншы монополияға қарсы шаралар пакеті аясында бес компания оператор мәртебесінен айырылды, ал тиісті заң жобасы келісу сатысында және 2024 жылдың екінші тоқсанында Парламентке ұсынылады деп күтілуде.
Сондай-ақ жүргізілген жұмыстардың қорытындысы бойынша екі оператор арнайы құқықтарынан айырылып, тізілімнен шығарылды, олар «Kazimpex» ЖШС (Қазимпекс) және «Қазпошта» АҚ.
Агенттік заңнамалық деңгейде бекітілген тағы 18 жұмыс істеп тұрған операторды анықтады. Қазіргі уақытта олардың 13-і сараптамада, 2-і арнайы құқық иегері деп танылған, ал 3-і белгіленген критерийлерге сәйкес келмейді.
Агенттіктің бастамасымен он министрлік монополияға қарсы органмен келісе отырып, арнайы құқық субъектілерінің қызметтерінің бағаларын бекітуге өкілеттік алды.
15 мемлекеттік монополия субъектісі көрсеткен 1000-нан астам қызметке сараптама жүргізілді. Бұл ретте жалпы сомасы 30 млрд теңгеден астам осы субъектілердің жобалық шығындары оңтайландырылды.
Фото:kazpost.kz
