Қаржы министрлігіне қарасты экономикалық тергеу департаментінің мамандары Жетісу облыстық ауыл шаруашылық басқармасымен бірлесіп, қант қызылшасын өсірудің тиімділігі мен табысын анықтауға қажетті шара өткізді.
Өңірдегі ірі шаруа қожалықтарының өкілдері, қант зауыттарының басшылары, ауыл шаруашылық басқармасының мамандары қатысқан шарада Жетісудың басты дақылы саналатын қант қызылшасы егістігінің көлемі неліктен қысқарып кеткені анықталды.
Алдымен Жетісу облысындағы егістік жерлер мен алынған өнім мөлшерін таныстырған облыстық ауыл шаруашылық басқармасы басшысының орынбасары Нұрдәулет Кененбаев жиналысқа өңірдегі ірі шаруа қожалықтарының шақырылғанын атап өтті.
Шарада сөз алған «Хильниченко және К» коммандиттік серіктестігі басқарма төрағасының орынбасары Александр Хильниченко қант қызылшасын өсірудің қиындығы мен ауыртпалығын айтып берді.
Оның айтуынша, тұқымы ерте көктемнен салынатын қант қызылшасын өсірудің шығыны табысын ақтамайды. Сол себепті, қазіргі диқандар түгелдей соя, жүгері секілді дәнді дақылдарды өсіруге көшкен. Өйткені, қант қызылшасын бір маусымда бірнеше рет түптеп, суару көбіне қол еңбегін қажет етеді. Оған ауыл тұрғындарын жалдаудың өзі қиындық тудырады. Себебі, қазіргі жастардың көпшілігі ауыр жұмыстан қашып, қалаға кетіп жатыр.
Егістік басындағы жұмыстарға көбіне егде жастағы кісілер жалданады. Олардың еңбегі сапалы болмауы әбден мүмкін. Ал, шаруашылықтарды орталықтандыру, яғни сервистік орталықтар құру идеясын көпшілік қолдай қоймаған. Оған қатысты егістік жерінен айырылып қалу, түскен табысты тең бөліспеу секілді мәселелер туындаған. Сол себепті шалғай ауылдардағы шаруа қожалықтары өз күнін өзі көруді жөн санайды.
Ертеректе қант қызылшасын өсіруге мемлекеттен субсидия беріліп, қаржылай қолдау көрсетілетін. Қазір ондай мүмкіндік жоқ. Сондықтан биыл қант қызылшасы егістігінің көлемі күрт азайып шыға келді. Кеткен шығыны мен күзде түсер табысын салмақтаған шаруа қожалықтары қант қызылшасын өсіруден гөрі, жұмысы аз, өнімі мол, бағасы қымбат соя, жүгері өсіруді жөн көреді.
Осындай ойларды тыңдап, шаруашылықтарды мазалаған мәселелерді анықтаған Қаржы министрлігінің Жетісу облысы бойынша экономикалық тергеу департаменті бастығының орынбасары Бақытжан Төлеуов көтерілген тақырыптар кең талқылауды қажет ететінін алға тартып, диқандардың ұсыныс-тілектері Үкіметке жеткізілетінін атап өтті.
Мәди АЛЖАНБАЙ
Жетісу облысы
