Талдықорған: +8°C
$ 448.72
€ 493.86
₽ 5.49
  • Комплаенс қызметі
  • Сыбайлас жемқорлық картограммасы
Advertisement
29 қараша — Мәслихаттар депутаттарының сайлауы
  • ЖАҢАЛЫҚТАР
  • ӘЛЕУМЕТ
  • ЭКОНОМИКА
  • САЯСАТ
  • РУХАНИЯТ
  • КҮЛТӨБЕ
  • БАСҚА
    • АЛТЫН ТҰҒЫР
    • АНАЛИТИКА
    • АРДЫҢ ІСІ
    • МӘСЛИХАТТАР САЙЛАУЫ
    • АРНАЙЫ ЖОБА
    • ДЕНСАУЛЫҚ
    • КҮНДЕРЕК
    • МІНБЕР
    • ПРЕСС-РЕЛИЗДЕР
жазу
No Result
View All Result
Writy.
  • ЖАҢАЛЫҚТАР
  • ӘЛЕУМЕТ
  • ЭКОНОМИКА
  • САЯСАТ
  • РУХАНИЯТ
  • КҮЛТӨБЕ
  • БАСҚА
    • АЛТЫН ТҰҒЫР
    • АНАЛИТИКА
    • АРДЫҢ ІСІ
    • МӘСЛИХАТТАР САЙЛАУЫ
    • АРНАЙЫ ЖОБА
    • ДЕНСАУЛЫҚ
    • КҮНДЕРЕК
    • МІНБЕР
    • ПРЕСС-РЕЛИЗДЕР
No Result
View All Result
No Result
View All Result
Басты бет ЖАҢАЛЫҚТАР КҮЛТӨБЕ

АТ ҚОЮДЫҢ ЖАУАПКЕРШІЛІГІ

23 шілде 2021
КҮЛТӨБЕ
WhatsAppTelegramFacebook

Есім қою жөнінде дініміз не дейді? Қойылған  ат оның тағдырына әсер ете ме? Есім ұнамсыз болса, оны өзгертуге бола ма? Осы сұрақтардың айналасында ой жүгіртіп көрсек.


Қазақ халқы нәресте дүниеге келгенде есім қоюға үлкен  мән берген. Мәнді де мағыналы ат қоюды жөн санаған халық мәдениетіміз бен дәстүрімізге сай қағидаларға сүйене отырып, лайықтысын таңдаған. Шариғат бойынша, әкенің бала алдындағы міндеттерінің бірі – жақсы есім қою. Балаға қойылған ат оның тағдырына тікелей әсер етпейді. Мысалы есімі мамандығымен байланысып жатса, ол бір кішігірім сәйкестік. Қазіргі таңда көпшілік ата-ана сәби дүние есігін ашпай тұрып, «ұл болса, пәленше», «қыз болса, пәленше» деп есім таңдап жатады. Бірақ пайғамбарымыздың (с.а.с) сүннеті  бойынша, баланың есімі туғаннан кейін бірнеше күн өткеннен соң қойылады. Сонымен қатар, дәстүр бойынша балаға ат қоюда ата-анасы бір шешімге келе алмаса, онда әулеттің үлкендеріне немесе танымал тұлғаларға бұл міндет көшеді. Бұл іс дінде де, дәстүрде де құпталады. Себебі, пайғамбарымыз (с.а.с) сахабалардың перзенттеріне де есім қойып отырған.

Баланың есімі оның өмірімен тығыз байланысты болғандықтан, көркем, мағынасы жоғары, жақсысын таңдап қою керек. Сөзіме тұздық болсын, Әбу Уаһб әл-Жашмиден жеткен хадисте Алла елшісі (с.а.с) былай деген: «(Балаларыңа) Пайғамбарлардың есімдерін қойыңдар әрі есімдердің Аллаға ең сүйіктісі – Абдулла (Алланың құлы), Абдурахман (Рахманның құлы), ең шынайысы – Харис (Диқан), Һәммәм (Қайратты), ал ең жағымсызы – Харб (Соғыс) және Мурра (Ащы, ауыр, қайғылы)». Сондай-ақ, барша адам баласы ақыретте өзінің аты және әкесінің атымен қосарлана айтылып шақырылады. Бұған дәлел Алла елшісінің (с.а.с) Әбу Дәрдадан жеткізілген хадисі: «Сендер Қиямет күні өздеріңнің есімдеріңмен және әкелеріңнің есімдерімен шақырыласыңдар, сондықтан да есімдеріңді жақсартыңдар». Сол себепті де балаға болашақта қысылмайтындай, өзгелер мазақ етпейтіндей есім таңдау міндет.

Қазіргі таңда дін жолына бет бұрған кейбір азаматтар қазақша мағынасы жап-жақсы есімдерін арабшаға өзгертуді әдетке айналдырып барады. Бұл мәселе жайында хадистерден байқағанымыздай, Алланың пайғамбары (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) тек жаман мағына беретін жағымсыз есімдерді ғана өзгерткен. Ал жақсы мағына беретін есімдерді сол күйінде қалдырған. Ал «мен намаз оқыдым, дінге бет бұрдым, сондықтан есімім де мұсылманша, яғни, арабша болу керек» дейтін азаматтардың  пікірлері жаңсақ түсініктен шыққан. Әсілінде, таза қазақы түбірлі есімдер де мұсылман есімдері болып саналады. Осы тұрғыда тағы айта кетерлігі, «мұсылманша есімдер» деген арнайы ұғым жоқ. Аражігін ажыратар болсақ, қай тілде айтылса да, қойылған есімнің берер мағынасы жақсы болса болғаны.

Дана БӘКІР, 
Тұран университеті журналистика 
мамандығының 
студенті

 

Қатысты жаңалықтар

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ІІІ Стратегиялық серіктестер форумында сөйлеген сөзі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ІІІ Стратегиялық серіктестер форумында сөйлеген сөзі

20 қараша 2026
Ағаштарға цифрлық паспорт беру бастамасы іске қосылды

Ағаштарға цифрлық паспорт беру бастамасы іске қосылды

20 қараша 2026
Елімізде кәсіподақтар мен Халық Кеңесі бірлескен диалог орнатты

Елімізде кәсіподақтар мен Халық Кеңесі бірлескен диалог орнатты

20 қараша 2026
Жасыл ел – жас ұрпақтың жарқын еңбегі

Жасыл ел – жас ұрпақтың жарқын еңбегі

19 қараша 2026
Ескелді аудандық мәслихатының депутаттығына кандидат Тұрған Расиқа Сапарқызы

Ескелді аудандық мәслихатының депутаттығына кандидат Тұрған Расиқа Сапарқызы

19 қараша 2026

«7-su.kz» желілік басылымы

Меншік иесі: ШЖҚ «Жетісу Медиа» МКК

Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы, Жұмахан Балапанов көшесі 28, 4-қабат. Индекс: 65469

Веб-сайт редакторы: Асыл Сұлтанғазы

«www.7-su.kz» желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2023 жылғы 13 ақпанда тіркеліп, №KZ38VPY00064529 куәлігі берілген.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері бойынша сенім телефоны: +7 (777) 388 0990

Facebook Instagram Youtube
  • БАСТЫ БЕТ
  • ЖАҢАЛЫҚТАР
  • БАЙЛАНЫС
  • ЖАРНАМА
  • ГАЗЕТКЕ ЖАЗЫЛУ
  • АРНАЙЫ ЖОБА
© 2011 — 2025 7-su.kz — барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.
No Result
View All Result
  • ЖАҢАЛЫҚТАР
  • ӘЛЕУМЕТ
  • ЭКОНОМИКА
  • САЯСАТ
  • РУХАНИЯТ
  • КҮЛТӨБЕ
  • БАСҚА
    • АЛТЫН ТҰҒЫР
    • АНАЛИТИКА
    • АРДЫҢ ІСІ
    • МӘСЛИХАТТАР САЙЛАУЫ
    • АРНАЙЫ ЖОБА
    • ДЕНСАУЛЫҚ
    • КҮНДЕРЕК
    • МІНБЕР
    • ПРЕСС-РЕЛИЗДЕР

© 2011 - 2025 7-su.kz - барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.