Жетісу облысы соңғы жылдары кәсіпкерлік саласын дамытуда айтарлықтай серпінге қол жеткізді. Өңір экономикасының құрылымында шағын және орта бизнестің рөлі күшейіп, жаңа жобалар саны артып, кәсіпкерлік белсенділік жоғарылады. Бұл өзгерістер ең алдымен мемлекет тарапынан көрсетіліп отырған кешенді қолдаудың нәтижесі екенін сала мамандары да растайды. Жетісу облыстық кәсіпкерлік және индустриялық-инновациялық даму басқармасының басшысы Сәбетайұлы Серік те өңірдегі оң динамиканың негізі — мемлекеттік бағдарламалардың тиімді жүзеге асуы екенін атап өтеді. Оның айтуынша, Жетісуда кәсіпкерліктің өсу бағыты кездейсоқ құбылыс емес, нақты жоспарланған саясаттың жемісі.
Өңірде шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 78 мыңнан асып, олардың үлесі жыл сайын тұрақты түрде артып келеді. Бұл көрсеткіш халықтың кәсіп ашуға деген сенімінің күшейгенін білдіреді. Серік мырзаның айтуынша, кәсіпкерлер үшін бүгінгі таңда бюрократиялық кедергілер ең аз деңгейге түсірілген, ал қолдаулар қолжетімді әрі нақты нәтижеге бағытталған. «Бизнестің жол картасы» бағдарламасы арқылы өңір кәсіпкерлері жылдық мөлшерлемесі төмен, қолайлы несиелерге қол жеткізіп отыр. Өткен жылы бұл бағдарламаға тартылған қаржы көлемі 10 млрд теңгеден асып, ондаған жаңа өндірістердің іске қосылуына жол ашты. Тегін оқыту курстары мен бизнес-жоспар жасауды үйрететін жобалар да кәсіпкерлікті ынталандыратын маңызды тетікке айналды. 2024 жылы 3 мыңға жуық азамат бизнес негіздерін меңгеріп, оның бір бөлігі өз ісін бастаған.
Жетісу облысындағы кәсіпкерліктің дамуында ауылдық аймақтардың ерекше орны бар. Өңірдің табиғи ерекшелігі ауыл шаруашылығы саласының басым болуына ықпал етеді. Осыған байланысты мемлекет тарапынан ауыл кәсіпкерлеріне көрсетілетін қолдау түрлері де кеңейген. Мал бордақылау, сүт фермалары, жылыжай кешендері, жем өндіру цехтары және заманауи суару технологияларын енгізу сынды жобаларға арналған гранттар мен жеңілдетілген несиелер ауылдағы белсенділікті арттырып отыр. Сәбетайұлы Серіктің айтуынша, Қаратал, Ақсу және Көксу аудандарында ауыл шаруашылығы бағытындағы стартаптар саны айтарлықтай өсіп, өнім көлемі бірнеше есеге артқан.
Инвестициялық климаттың жақсаруы да өңір экономикасының нығаюына ықпал етуде. Соңғы екі жылда Жетісуға тартылған инвестиция көлемі 40 пайызға өсіп, 200 млрд теңгеден асқан. Бұл көрсеткіш өңірдің инфрақұрылымдық мүмкіндігінің кеңейгенін білдіреді. Индустриялық аймақтардың ашылуы, инженерлік желілердің жүргізілуі, инвесторларға бір терезе қағидаты бойынша қызмет көрсету — бизнеске қолайлы орта қалыптастыруға бағытталған нақты қадамдар. Серік мырза инвесторлар үшін жасалған жағдайдың арқасында Талдықорған мен Қапшағай қалаларында жаңа өндірістер іске қосылғанын, бұл өз кезегінде жұмыс орындарының көбеюіне себеп болғанын айтады.
Жетісудағы кәсіпкерлік саласында әйелдердің белсенділігі де ерекше байқалады. Грант алушылардың жартысынан астамы — әйелдер. Олар білім беру, сұлулық индустриясы, әлеуметтік кәсіпкерлік, қызмет көрсету және шағын өндіріс бағытында табысты жобалар жүзеге асыруда. Сәбетайұлы Серік әйел кәсіпкерлігінің дамуы өңірдің әлеуметтік тұрақтылығына оң әсер етіп отырғанын да атап өтті.
Жастар арасындағы кәсіпкерлікке деген қызығушылық та жоғары. «Жас кәсіпкер» жобасы арқылы 350-ден астам жас грант алып, IT-стартаптар, кофе нүктелері, медиа қызметтері, дизайн студияларын ашқан. Жастардың жаңа технологияға бейімділігі өңір экономикасына тың серпін беріп отыр.
Мемлекеттік қолдау шараларының нәтижелі болуы тек қаржымен өлшенбейді. Кәсіпкерлер мен мемлекеттік органдар арасындағы ашық диалогқа құрылған жүйе — тиімділіктің негізгі факторы. Жетісу облысында «Кәсіпкерлер үйі», «Атамекен» палатасы, инвестициялық кеңестер тұрақты жұмыс істеп, бизнес өкілдерінің мәселелері жедел шешімін тауып келеді. Серік мырза: «Кәсіпкердің алдынан кедергі шығарып, оны жүгіртетін уақыт өтті. Біз қазір әрбір жобаның жүзеге асуына мүдделіміз. Бұл өңірдің экономикалық өсіміне тікелей әсер етеді», — дейді.
Жетісу облысындағы кәсіпкерлікті дамытудың басты мақсаты — өңірде экономикалық белсенді орта қалыптастыру, халықтың табысын арттыру және жаңа жұмыс орындарын құру. Инновациялық жобаларды көбейту, ауыл шаруашылығы саласын цифрландыру және өндірістік әлеуетті арттыру — алдағы жылдардың басым бағыттары ретінде белгіленген. Сарапшылардың пікірінше, бүгінгі қарқын сақталса, Жетісу бірнеше жылда еліміздің ең белсенді кәсіпкерлік орталығына айналуға барлық мүмкіндігі бар.
Жетісу облысында кәсіпкерлікке көрсетіліп отырған мемлекеттік қолдау — экономикалық өсімнің негізгі қозғаушы күші. Кәсіпкерлердің белсенділігі мен мемлекеттің жүйелі қолдауы өзара үйлескен жағдайда өңірдің экономикалық әлеуеті артып, жаңа жобалар саны еселене беретіні анық.
Сәбетайұлы Серік,
Жетісу облыстық кәсіпкерлік және
индустриялық-инновациялық даму
басқармасының басшысы
