Талдықорған қаласының орталығында орналасқан, 1955 жылы пайдалануға берілген ең көне үйлердің бірі бүгінде мемлекеттің қамқорлығы мен жөндеу жұмыстарына мұқтаж. Бұл нысан жай ғана баспана емес, қала тарихының маңызды белестерінен сыр шертетін сәулеттік мұра, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Tengrinews.kz сайтына сілтеме жасап.
«Элиталық» баспананың бүгінгі күйі
Кезінде бұл үй өңірдің дамуына үлес қосқан басшылар, майдангерлер мен депутаттар тұрған ең беделді баспаналардың бірі саналған. Алайда, 70 жылдан астам тарихы бар ғимараттың сыртқы қасбеті әлі де респектабелді көрінгенімен, аула жағы мен ішкі инфрақұрылымы мүлдем басқа күйде. Тұрғындардың айтуынша, үйдің шатырынан су ағып, қабырғалары үгітіле бастаған.
«Үйіміздің іргетасы мықты, әлі жүз жыл қызмет етеріне сенемін. Бірақ уақыт өз дегенін істеп жатыр. Қала дамуда, ал біз өткен ғасырдың 50-жылдарында қалып қойғандаймыз. Мен бұл мәселені қала әкімінің қабылдауында да көтердім, бірақ әлі нәтиже жоқ», – деп кейиді үй тұрғыны Жанна Бимендинова.
Әкімдік пен тұрғындар арасындағы түсініспеушілік
Тұрғындар үйді мемлекеттік қолдау арқылы жөндеуден өткізуді сұрап, қала әкіміне жүгінгенін айтса, Талдықорған қалалық тұрғын үй инспекциясы бөлімі бұл ақпаратты жоққа шығарды. Ресми мәлімет бойынша, 2023–2029 жылдарға арналған жаңғырту бағдарламасына қатысу үшін үйдің МИБ (Мүлік иелерінің бірлестігі) немесе ПИК болуы шарт.
Әкімдік өкілдерінің айтуынша, бүгінгі күнге дейін бұл үйдің тұрғындарынан жаңғырту бағдарламасына қатысу туралы ешқандай ресми өтініш түспеген. Ол үшін тұрғындардың 70 пайыздық келісімі мен тиісті құжаттар пакеті қажет. Демек, үйді жөндеу үшін ең алдымен көршілердің ортақ мәмілеге келуі маңызды.
Дінмұхамед Қонаев тоқтаған шаңырақ
Бұл үй тек баспана емес, нағыз тарихи жәдігер. Ғимараттың қабырғасында орнатылған ескерткіш тақталар мұнда Жолан Сыздықов пен Молдақасым Талқыбаев сынды көрнекті мемлекет қайраткерлерінің тұрғанын айғақтайды. Тіпті, халықтың сүйікті ұлы Дінмұхамед Қонаев Талдықорғанға келген сапарларында осы үйде қонақ болған деген деректер де бар.
Қазіргі таңда Талдықорғанда мемлекеттік қорғауға алынған 30 тарихи ескерткіш бар. Жетісу облыстық тарихи-мәдени мұраны қорғау орталығының басшысы Ғалымжан Оспановтың мәліметінше, олардың ішінде тек 3 ғимарат қана тарихи маңызы бар нысан ретінде тіркелген. Олар: Ілияс Жансүгіров атындағы әдеби музей, Көркемсурет галереясы және Сәкен Сейфуллин атындағы облыстық кітапхана.
Шешім жолы: Тарихи статус беріле ме?
Тұрғындар бұл үйді өңірдің архитектуралық мұрасы ретінде ресми тізімге енгізуді ұсынып отыр. Егер үй тарихи ескерткіш мәртебесін алса, оны жөндеу және сақтау жұмыстары мемлекет тарапынан ерекше бақылауға алынбақ. Бұл мәселенің шешімі – тұрғындардың құжаттарды реттеп, ресми өтінім беруінде және биліктің осындай сирек кездесетін ғимараттарға тарихи нысан ретінде назар аударуында жатыр.
