Мәжіліс депутаты, «Ақ жол» партиясы фракциясының жетекшісі Азат Перуашев Қазақстанның жаңа Конституциясында меншік нысандарын барынша нақтылап бекіту қажеттігін алға тартты. Ол бұл бастамасын Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның оныншы отырысында мәлімдеді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Азат Перуашевтің айтуынша, меншік институтының мәртебесі елдің инвестициялық тартымдылығы мен бизнестің дамуына тікелей әсер етеді. Қолданыстағы Ата заңда меншіктің тек екі түрі – мемлекеттік және жеке меншік қана көрсетілген. Алайда қазіргі заманғы экономикалық үдерістер мен халықаралық тәжірибе бұл тізімнің әлдеқайда кең екенін көрсетеді.
Мәселен, Финляндия, Литва, Латвия және Әзірбайжан сияқты елдерде мемлекеттік және жеке меншіктен бөлек муниципалдық меншік ұғымы бекітілген. Ал Қытай мен Бразилия конституцияларында ұжымдық немесе кооперативтік меншік нысандарына ерекше орын берілген. Кейбір дамыған елдерде тіпті жария қор нарығындағы компаниялардың меншігі де жеке қарастырылады.
Депутат бүгінгі нарықтық қатынастар қосымша меншік түрлерін анықтауды талап ететінін жеткізді. Оның ішінде мынадай нысандар бар:
-
Муниципалдық меншік;
-
Кондоминиумдар мен ПИК мүлкі;
-
Ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативтерінің (АШӨК) активтері;
-
Цифрлық меншіктің жаңа нысандары.
«Кооператив бүгінде Азаматтық кодексте айтылғандай жеке меншіктің қарапайым жиынтығы ма? Пайшылар мен латифундистер арасындағы көпжылдық даулар бұл мәселенің заңнамалық тұрғыда әлі де толық пысықталмағанын дәлелдейді», – деп атап өтті халық қалаулысы.
Азат Перуашев индустрия мен креативті экономиканың қарқынды дамуын ескере отырып, Конституцияның 8-бабы 1-тармағын жаңа редакцияда жазуды ұсынды: «Қазақстан Республикасында меншіктің барлық нысандары танылады, кепілдендіріледі және тең дәрежеде қорғалады».
Бұл түзету тек екі түрлі меншікпен шектелмей, экономикалық айналымға қоғам мен мемлекеттің барлық ресурстарын кеңінен тартуға жол ашпақ. Мұндай қадам монополияға қарсы іс-қимылды күшейтіп, нарықтағы еркін бәсекелестікті ынталандырады.
