2026 жылдың наурыз айынан бастап Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығы жаңа ережелер бойынша жұмыс істей бастайды. Осы уақытқа дейін тек «Отбасы банкіне» ғана тиесілі болған тұрғын үй жинақ жүйесін енді екінші деңгейлі банктер де енгізуге құқылы, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы Tengrinews.kz сайтына сілтеме жасап.
Елімізде тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесінің (ТҮҚЖ) мүмкіндіктері кеңейтілді. Енді бұл жүйеге тек мамандандырылған мемлекеттік банк қана емес, барлық коммерциялық банк қатыса алады. Оларға арнайы салымдар ашу, шоттар жүргізу және баспана жағдайын жақсарту үшін қарыз беру құқығы берілді.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) мәліметінше, Мемлекет басшысы тиісті түзетулерге 2026 жылғы 16 қаңтарда қол қойған. Заңнамалық өзгерістер арқылы «тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» ұғымы кеңейтілді. Енді коммерциялық банктерге жеке арнайы лицензия алмай-ақ, осы жүйеге еркін қосылуға болады. Жаңа заң 2026 жылғы 19 наурыздан бастап күшіне енеді.
Ұлттық банк те бұл ақпаратты растап отыр. Енді коммерциялық банктер де салымдар қабылдап, тұрғын үй, аралық және алдын ала қарыздар бере алады. Жүйенің негізгі қағидаты – қаражатты мақсатты түрде жинап, кейін оны баспана алуға немесе үй жөндеуге жұмсау.
Бұл қадам нарықтағы бәсекелестікті арттырып, азаматтар үшін таңдау мүмкіндігін кеңейтеді. Дегенмен, коммерциялық банктер мен «Отбасы банкі» арасында бір маңызды айырмашылық қала береді.
Банктерге берілген жаңа өкілеттіктерге қарамастан, басты қаржылық ерекшелік – жыл сайынғы мемлекеттік бонус. Ұлттық банк өкілдері атап өткендей, екінші деңгейлі банктерде ашылатын тұрғын үй депозиттеріне мемлекеттік сыйлықақы төленбейді.
«Тұрғын үй құрылыс жинақ шарттары бойынша мемлекеттік сыйлықақы тек мамандандырылған тұрғын үй құрылыс жинақ банктеріндегі салымдар үшін ғана сақталады», – деп нақтылады ҚНРДА мамандары.
Анықтама үшін айта кетейік, қазіргі уақытта «Отбасы банкіндегі» мемлекеттік сыйлықақы жыл ішінде жиналған соманың 20 пайызын құрайды (бірақ 200 АЕК-тен аспауы тиіс). Мәселен, егер салымшы бір жылда 865 мың теңге (2026 жылғы 200 АЕК) жинаса, оған 173 мың теңге көлемінде бонус қосылады.
Бұған дейін Ұлттық банк базалық мөлшерлемені жылдық 18 пайыз деңгейінде сақтап қалған болатын. Қаржы реттеушісінің басшысы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, инфляция деңгейі төмендеген жағдайда ақша-кредит саясаты жұмсартылады. Бұл, өз кезегінде, нарықтық ипотекалық мөлшерлемелердің де төмендеуіне әсер етуі мүмкін.
Тұрғын үй нарығындағы бұл жаңашылдықтар азаматтарға баспана мәселесін шешуде жаңа бағыттар ұсынады. Егер сіз мемлекеттік сыйлықақыға емес, банк қызметінің ыңғайлылығы мен қосымша сервистеріне басымдық берсеңіз, жақын арада кез келген банктен тұрғын үй жинақ шотын ашу мүмкіндігіне ие боласыз.
