Рамазан – мұсылман қауымы үшін ерекше қасиетті ай. Бұл ай тек ораза ұстау емес, жүрек тазалығы мен рухани кемелдік айы. Мұнда сабыр, кешірім, мейірімділік және ниетті түзету басты орын алады. Әр мұсылман үшін Рамазан – өз-өзін жетілдіру мен қоғаммен байланысын нығайту кезеңі.
Ислам күнтізбесіндегі тоғызыншы ай – Рамазанда қасиетті Құран түсе бастаған. Ораза ұстау – исламның бес парызының бірі. Мұхаммед пайғамбар хадистерінде оразаның тек аштықты төзумен шектелмей, нәпсіні тәрбиелеу екенін атап көрсеткен. Таң сәріден күн батқанға дейінгі ораза – сабыр мен төзімділікті, өз-өзін басқаруды үйрететін рухани тәжірибе. Бұл процесте адам тек қана физикалық қажеттіліктерін шектеп қоймай, ойы мен жүрегін де тазалайды. Рамазанның ең көрнекті дәстүрлерінің бірі – ауызашар. Күн батқан соң отбасы, достар мен көршілер бір үстел басында жиналып, бірге тамақ ішеді. Ауызашар – тек тамақтану емес, мейірім мен бірлікті арттыруға арналған әлеуметтік дәстүр. Балалар мен жасөспірімдерге рухани тәрбие беретін бұл айда олар қайырымдылықты, құрмет көрсетуді және сабырды үйренеді. Сонымен қатар, әр отбасы ауызашар кезінде дәстүрлі тағамдар мен ұлттық құндылықтарын сақтап, ұрпаққа жеткізеді.
Рамазан – қайырымдылық айы. Мұқтаж жандарға көмектесу, садақа беру, ауызашар ұйымдастыру – сауапты істердің бірі. Бұл – қоғамдағы бірлік пен татулықты нығайтуға, адамдардың бір-біріне мейірімді қарауына жол ашады. Әсіресе балалар мен қарттарға көмек көрсету, мұқтаждарға дастарқан жаю – айдың ең маңызды қадамы. Қасиетті айда жасалған әрбір ізгі амалдың сауабы еселенеді деген сенім бар, сондықтан мұсылмандар жүрек тазалығына ерекше мән береді.
Рамазанның ең қасиетті сәттерінің бірі – Қадір түні. Бұл түн – Құран аяттары түсе бастаған қасиетті мезет. Қадір түні жасалған құлшылықтың сауабы мың айлық ғибадаттан артық деп саналады.
Мұсылмандар бұл түні дұға жасап, тәубеге келеді, күнәларын кешіртуді тілейді, жүрек пен жанын тазалайды. Қадір түні – рухани жаңғыру мен сенімді нығайтуға арналған ерекше уақыт.
Ораза – тек бір айлық ғибадат емес, жыл бойғы мінез-құлыққа әсер ететін үлкен тәрбие мектебі. Сабыр, төзім, қанағат, мейірім сияқты асыл қасиеттер осы айда шыңдалады. Рамазан адамға өз-өзін есепке алуды үйретеді. Бұл айда зиянды әдеттерден арылып, дұрыс өмір салтына бет бұруға мүмкіндік бар. Өзіне және өзгелерге адал болу, жауапкершілікті сезіну – осы айдың басты тәрбиелік жемісі.
Әрбір мұсылман үшін рухани жаңғыру айы саналатын Рамазан – жүректі тазартуға, ниетті түзетуге, қоғаммен байланысты нығайтуға берілген ерекше мүмкіндік. Қасиетті айдың берекесі әр шаңыраққа тыныштық пен татулық әкелсін, әрбір жанға рухани күш, үміт пен жаңару сыйласын.
Мадияр Қалтай
облыстық дін істері басқармасының
Дін саласындағы мәселелерді зерттеу және оңалту орталығының маман-теологы
