Әлемдік энергетика нарығында соңғы тәулікте елеулі өзгерістер орын алды. АҚШ пен Иран арасындағы екі апталық бітімге қол жеткізілгені туралы ақпарат тараған соң, қара алтынның құны күрт төмендеді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпарттық порталы Tengrinews.kz сайтына сілтеме жасап.
Бұл жаңалық жаһандық экономикадағы инфляциялық қысымды азайтып, геосаяси шиеленістің бәсеңдеуіне үміт сыйлады.
Нарықтағы көрсеткіштерге тоқталсақ, 7 сәуір күні Brent маркалы мұнайдың бағасы барреліне 107-110 доллар аралығында құбылған болатын. Алайда түн ортасынан ауа баға күрт төмендеп, 93 доллар деңгейіне дейін түсті. Сонымен қатар West Texas Intermediate (WTI) мұнайының құны 9 пайызға жуық арзандап, барреліне 102 доллар шамасында тұрақталды. Сарапшылар мұндай шұғыл құлдырауды ұзақ уақыт бойы сақталған әскери қақтығыс қаупінің сейілуімен байланыстырады.
Мұнай нарығындағы «жылымық»: Бітімнің мәні неде?
Ауқымды келіссөздерге Пәкістан премьер-министрі Шехбаз Шарифтің араласуы себеп болды. АҚШ Президенті Дональд Трамп пәкістандық әріптесінің өтінішін қабыл алып, Иранға соққы беруді екі аптаға тоқтата тұруға келісті. Ақ үй басшысы Тегераннан 10 тармақтан тұратын ұсыныс алғанын және оны келіссөздер үшін негізгі платформа ретінде қарастыратынын жеткізді. Бұл мәлімдемеге дейін Трамп әлеуметтік желілерде Иранға қатысты өте қатаң ескертулер жасап, жағдай тығырыққа тірелгендей көрінген еді.
Өз кезегінде Иран тарапы ізгі ниет танытып, екі апталық бітім кезінде әлемдік мұнай тасымалының күретамыры саналатын Ормуз бұғазын ашуға дайын екенін мәлімдеді. Ормуз бұғазының ашылуы – әлемдік энергетикалық қауіпсіздік үшін шешуші фактор. Себебі бұл су жолы арқылы жаһандық мұнай экспортының айтарлықтай бөлігі өтеді. Бұғаздың жұмысы қалпына келсе, жеткізу тізбегіндегі кідірістер жойылып, бағаның одан әрі тұрақталуына алғышарт жасайды.
Қазақстан экономикасына әсері және болжамдар
Мұнай бағасының төмендеуі Қазақстан сияқты шикізатқа тәуелді елдер үшін екіұдай әсер етеді. Бір жағынан, экспорттық табыстың азаюы бюджет түсімдеріне ықпал етуі мүмкін. Екінші жағынан, әлемдік нарықтағы тұрақтылық теңге бағамының күрт құбылуын тежейді. Қазіргі таңда инвесторлардың назары алдағы екі аптада өтетін келіссөздерге ауып отыр. Егер тараптар ұзақ мерзімді бейбіт келісімге келсе, мұнай бағасы 90-95 доллар дәлізінде қалуы ықтимал.
Жалпы, Пәкістан премьерінің делдалдығы мен тараптардың диалогқа көшуі – жаһандық қауіпсіздік үшін оң қадам. Соғыс риторикасынан дипломатияға ауысу нарықтағы дүрбелеңді басты. Дегенмен, бұл тек уақытша бітім екенін ескерсек, алдағы күндері жаңалықтар легі әлі де құбылмалы болуы мүмкін. Сауда-саттық пен халықаралық қатынастардағы мұндай өзгерістерді жіті бақылау маңызды.
