Бүгінде ауыл-аймақтарда қандай өзгерістер болып жатыр. Осыны білу үшін аудандардағы тұрғындардың тыныс-тіршілігімен танысуды жөн санадық. Осылайша Алакөл ауданындағы ілкімді істің куәсі болдық. Үшарал қаласының әкімі Айдар ӘБІШЕВПЕН жүргізген сұхбатымызды назарларыңызға ұсынып отырмыз.
– Айдар Беделбекұлы, Үшарал қаласында соңғы бір жылда қандай өзгерістер болды? Қандай мәселелерді шеше алдыңыздар?
– Соңғы жылдары қаланың орталығы ғана емес, шет орналасқан елді мекендер де назардан тыс қалмауда. Мәселен, Жамбыл көшесі, қаланың іргесі іспетті, қазіргі таңда жұмыстың басым бөлігі сол жерде шоғырланған. Өйткені, қаланың тамыры сол жақтан бастау алады. Жүз жыл бұрынғы алғашқы Үшарал дәл Жамбыл мен Құрманғазы көшелерінен бастау алған еді. Ал кейіннен шаһар шығысқа қарай кеңейе түсті.
– Бүгінге дейін не істелінді және алдағы жоспарларыңызбен бөліссеңіз?
– Бұл аумақта әлеуметтік инфрақұрылым жүйесі жолға қойылған. Елді мекенде мектеп бар, балалар соған барады. Тұрғын үйлердің де қатары көбейді. Мұнда асфальтталған жол, жарық та жоқ болатын. Енді, міне, жол салынып, жарық тартылып жатыр. Жамбыл көшесіндегі жол жұмыстары аяқталды. Аллея құрылысының алғашқы кезеңін бастауға дайынбыз. Бірінші кезекте әлеуметтік нысандар маңайындағы жолдар мен көше жарығына мән беретінімізді атап өткім келеді. Бұл халықтың игілігі үшін жасалады.
Қоқыс жинау жұмыстарына келетін болсақ, қаладағы жаңадан құрылған арнайы коммуналдық мекеме жақсы қызмет атқарып отыр. Заманауи полигон мәселесі әлі шешілмеген. Алайда, Үшарал мен Қазақстан ауылының арасында уақытша қоқыс тастайтын жеріміз бар. Аудан аумағында жаңа, сертификатталған полигонға арналған орын қарастырылды. Бұл – облыс деңгейіндегі жоба. Ол іске қосылғанда, біздің қоқыс алаңымыз сол жерге ауыстырылып, пайдаланылатын болады. Айта кетейік, бізде қалада санитарлық тазалық жақсы жолға қойылған. Стихиялық қоқыс орындары кездессе, бірден жойылады. Жақында контейнерлер жетіспейтін жерлерге қою үшін тағы 100 контейнер сатып алдық. Адамдар тек коммуналдық ұйыммен келісімшарт жасасып, қоқыс шығару қызметтерін пайдаланса болды.
– Қаланы жасыл желекпен көмкеру мәселесі қалай шешілуде?
– Көгалдандыру жұмыстары жыл сайын жүргізіледі. Қазір бұл мәселеге ерекше көңіл бөліп отырмыз. Мұндай жұмыстардың бірінші кезеңі өткен жылы іске асырылды. Этноауыл да салынды. Ол жер жасыл желекпен көмкерілетін болады. Жаңа үйлер орналасқан ауданда саябақ бар. Онда көгалдандыру басталды. Бұған қоса уақытша сақтау полигонын орман белдеуімен қоршаймыз. Ол жақта биылдан бастап қарағай отырғызылды. Олардың бәрі тамыр жаятынына сенім мол. Өйткені, бұл өсімдіктерді өсіру қиындық туғызбайды. Оларды бірінші кезекте сумен қамтамасыз етуге тырысамыз. Мысалы, демеушілердің қолдауымен этноауылда үш ұңғыма бұрғыладық. Жаңа құрылысты жабу үшін тас жолға жүз терек отырғызамыз. Жалпы алғанда, адамдар жасыл желек орналасқан жерде қуана өмір сүреді. Этноауылға да ағаш егіледі. Қалаға 400-ге жуық шырша немесе қарағай бөлуге уәде етілді, бұл да көңілге қуаныш ұялатады.
– Әкім халықпен тығыз қарым-қатынас жасайтын маман, тұрғындар сізге көбіне қандай сұрақтармен жүгінеді? Соның ішінде көкейтестісі бар ма?
– Бізде жолдарды асфальттау, көшелерді жарықтандыру мәселелері жиі кездеседі. Тұрғындар негізінен баспана сұрайды.
– Осы мәселені кеңінен тарқатсаңыз?
– Биыл кезекте тұрғандар арасында шаршы метрді бөлумен айналысатын Отбасы банкке 28 жеке тұрғын үйді тапсырдық. Қазір құрылыс бөлімінде әзірге 10 үйге қаражат бар, соған қарамастан қаржыландыру ұлғайтылмақ. Сонымен бірге, Үшарал қаласында инвестор бес қабаттан тұратын көппәтерлі 6-7 үй салу жоспарлап отыр. Бір сөзбен айтқанда, тұрғын үй құрылысы бір орында тұрған жоқ.
– Тағы бір мәселені талқыласақ? Қалаларыңыз өнеркәсіптік бағытта ма әлде туристік пе?
– Негізінен ауыл шаруашылығы бағытында деп айтар едім. Аграрлық секторда инвестор жұмыс істейді және 91 шаруа қожалығы бар. Өткен жылы 3765 гектар суармалы алқап игерілді. Бізде майбұршақ пен қызылша дақылдарын өсіру басымдығы жоғары. Тамшылатып, жаңбырлатып суару машиналары енгізілуде. Фермерлер көбіне жаңа технологияларды қолдануға тырысады. Мал шаруашылығы да дамып келеді. Қазір 4700 ірі қара, 25 мың бас ұсақ мал, 22 мың жылқы бар. Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуге келетін болсақ, шағын өндірушілер кооперативтерге бірігуді қалайды. Әзірге шаһарда үш кооператив құру жоспарда бар. Бұл үшеуі – бастапқысы ғана. Олар ресурстарды біріктіру бойынша жұмысты бастаған адамдар. Айтпақшы, бізде шұжық өндірісі жұмыс істейді, өзімізде нан да шығарылады, сауда нысандары, қоғамдық тамақтану орындары және қыз-келіншектер бизнесі көп. Іскер әйелдер кеңесі қызмет көрсетеді. Алдағы жазда кәсіпкерлердің бір бөлігі Алакөл жағалауындағы Ақши және Көктұма ауылдарында сервистік қызмет көрсететін болады.
– Әкім ретінде Үшаралда тағы не істелу керек деп ойлайсыз?
– Атқарылуы тиіс жұмыс көп. Өйткені, өмір бір орында тұрмайды. Қала ажарын атқарылған іс ашады Жолдардың сметалық құжаттамасын жасаймыз, олар барлық жерде жақсы болу керек. Жарықтандыру, біз бұл туралы айттық. Суармалы суды барлық жерде қамтамасыз ету мәселесі кезек күттірмейді. Жақын арада кезекте тұрғандарға жер беруді жоспарлап отырмыз. Бізде бір жарым мыңға жуық тұрғын жеке тұрғын үй құрылысына арналған учаскелерге кезекте тұр. Қаланың шығыс бөлігінде 1200 учаскеге коммуникация тартылып жатыр. Оларды биыл адамдарға ұсынғымыз келеді. Орталық трасса бойында ағаштарды санитарлық қырқуды бастадық. Ойға алынған жұмыстың бәрі жоспарға сай іске асырылып жатыр.
– Жақсы жаңалықтарыңыз көп болып, ауыл-қалаларыңыз көркейіп, гүлдене берсін, рахмет!
Айгүл БАЙЖҰМАҚЫЗЫ
Үшарал қаласы,
Алакөл ауданы
