Қазақстанның энергетикалық жүйесінде көмір әлі де басты энергия көзі болып отыр. Энергетика министрлігінің мәліметінше, бүгінде елде өндірілетін электр энергиясының 62,1 пайызы көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларына тиесілі. Бұл көрсеткіш көмір генерациясының ұлттық энергетикадағы шешуші рөлін айқын көрсетеді, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Сарапшылардың айтуынша, Қазақстандағы көмір электр станцияларының басым бөлігі Қарағанды және Павлодар облыстарындағы ірі көмір бассейндеріне жақын орналасқан. Осы фактор электр энергиясын тұрақты әрі салыстырмалы түрде арзан өндіруге мүмкіндік беріп келеді. Алайда көмірдің қоршаған ортаға тигізетін әсері мен атмосфераға бөлінетін зиянды шығарындылар көлемі энергетика саласын жаңғырту қажеттігін де күн тәртібінен түсірмей отыр.
Соңғы жылдары елдің энергетикалық теңгерімінде табиғи газдың үлесі артып келеді. Қазіргі таңда газ генерациясы жалпы электр энергиясы өндірісінің 23,4 пайызын қамтамасыз етеді. Мамандар газбен жұмыс істейтін электр станцияларын экологиялық тұрғыдан тиімдірек әрі энергия жүйесінің икемділігін арттыратын нысандар ретінде бағалайды. Сондықтан мемлекет тарапынан жаңа газ станцияларын салу және қолданыстағыларын жаңғырту жұмыстары жүргізілуде.
Ал ірі су электр станциялары өндірілетін электр энергиясының 7,5 пайызын береді. Су энергетикасы жаңартылатын әрі экологиялық таза энергия көзі ретінде маңызды саналады. Сонымен қатар гидроэлектр станциялары энергия жүйесінің тұрақтылығын сақтауға және жүктемелерді реттеуге мүмкіндік береді.
Қазақстанда жаңартылатын энергия көздерінің де үлесі біртіндеп өсіп келеді. Энергетика министрлігінің деректеріне сәйкес, бүгінде жел, күн және басқа да жаңартылатын энергия көздері елдегі электр энергиясының 7 пайызын өндіреді. Соңғы жылдары республикада ондаған жел және күн электр станциялары іске қосылып, «жасыл» энергетиканы дамытуға бағытталған жобалар жүзеге асырылуда.
Мемлекет энергетика саласында генерация көздерін әртараптандыруға ерекше көңіл бөліп отыр. Бұл бағыттағы жұмыстардың басты мақсаты – энергетикалық қауіпсіздікті нығайту, электр энергиясына деген өсіп келе жатқан сұранысты қамтамасыз ету және қоршаған ортаға түсетін жүктемені азайту.
Бүгінде Қазақстан үшін негізгі міндеттердің бірі – көмір генерациясына тәуелділікті біртіндеп төмендете отырып, газ энергетикасын, гидроэнергетиканы және жаңартылатын энергия көздерін дамыту. Сарапшылардың пікірінше, энергетикалық теңгерімнің тиімді құрылуы ел экономикасының тұрақты дамуына және тұрғындарды үздіксіз электр энергиясымен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Осылайша, қазіргі таңда көмір Қазақстан энергетикасының негізгі тірегі болып қала бергенімен, ел энергетикасы жаңа кезеңге қадам басып, экологиялық таза әрі тиімді энергия көздеріне бет бұрып келеді. Бұл үрдіс алдағы жылдары электр энергиясын өндіру құрылымында елеулі өзгерістерге жол ашуы мүмкін.
