Көлсай көлдері өткен ғасырдың жетпісінші жылдары таныла бастады. Оның ең бірінші ашылуына атсалысқан және себепкер болған сол кездегі мемлекет басшысы, қазақ халқының біртуар азаматы Дінмұхамед Қонаев. Бұл ретте қоғам қайраткері, сол уақытта облыс басшысы болған Асанбай Асқаровтың да еңбегі зор.
1998 жылы Қоршаған ортаны қорғау министрлігі Көлсай көлін ғылыми негізде ары қарай дамыту мақсатымен қамқорлыққа алды. 1999 жылдан бастап парктің құрылуы жөніндегі негіздемеге экологиялық сараптама жүргізіліп, аумақ табиғатын сақтап қалу мақсатында игі жұмыстар жасалды. Бір жылдан соң орман және аңшылық жөніндегі комитетке аумақты ұлттық парк есебіне қосып, ерекше қорғалатын табиғи аймақ статусына көтеру жайлы ұсыныс жасалды. Ұсыныс қолдау тауып, негіздемеге арнайы қаржы бөлінді. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы № 88 қаулысына сәйкес «Көлсай көлдері» мемлекеттік мекемесі құрылды. Ұлттық парктің жалпы алаңы – 161045 гектар. Комитет бұйрығымен Жамбыл Мықитанов парк директоры болып тағайындалып, 2007-2010 жылдар аралығында мекемені басқарды. Ұлттық парк ұжымына 2010 жылы Қуат Байтұрбаев жетекшілік етсе, 2011 жылдан бері Әміржан Малыбеков басшылық етіп келеді.
Өткен 10 жыл ішінде парк саты-сатысымен дамып, бүгінде республика көлемінде ғана емес, алыс-жақын шетел азаматтарына да танымал деңгейге көтерілді. Бүгінде ұлттық парк табиғатын зерттеу, байлықтарын үнемдеу, қорғау, сақтау бағытында ғылым және мониторинг, табиғат кешендерін қорғау, қалпына келтіру, экологиялық ағарту және туризм бөлімі жұмыс істейді.
Ұлттық парк ботаника, зоология институттары сияқты ғылыми мекемелердің білікті мамандарымен бірлесіп, зерттеу жұмыстарын жүргізу жайлы өзара келісімшартқа отырып, жоспар бойынша қомақты істерді жүзеге асыруда. Биік таулы аймақтарды мекен ететін, сирек кездесетін аң төресі барыстың «Көлсай көлдері» ұлттық паркінен табылғандығы зор мақтаныш.
Мекеме шаруашылық жүргізу мүмкіндіктерін пайдалана отырып, орманды жанама пайдалану тәртібі негізінде Саты, Күрметі, Қарабұлақ, Кіші Жалаңаш, Алғабас ауылдарының тұрғындарына мал жаюға, шөп шабуға, дәрілік шөптер мен саңырауқұлақтар жинауға рұқсат етіп, орманды тазартуды қадағалап отырады.
«Көлсай көлдері» ұлттық паркінде туризм саласы қарыштап дамып келе жатқанын айта кету керек. Бар-жоғы он жылдық тарихы бар жас мекеме үшін жоғарыда айтылған жетістіктеріміз ауыз толтырып айтарлықтай дәреже деп ойлаймын. Мерейтойдың үлкен-кішісі болмайды. Ол жоқ пен барды түгендеуге, алдағы межені айқындауға жетелейді. Болашағы зор мекеме әлі де биік асуларды бағындырары сөзсіз.
Ж. КЕРЕКБАЕВА,
«Көлсай көлдері» мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің тіл маманы.
Райымбек ауданы.
