“Jetisý medıa” ақпараттық алаңында 2021 жылы Қазақстан Республикасында Ұлттық халық санағын өткізу туралы брифинг өтті. Маңызды шараның қалай өтетіні, кезеңі мен шарттары, оған дайындық жайы туралы ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының облыс бойынша департаменті басшысының орынбасары Динара Молдағұлова әңгімелеп берді. Бұл туралы «Жетісу» газеті хабарлады.
Оның айтуынша, биылғы ҚР Ұлттық халық санағы Қазақстан Үкіметінің 2019 жылғы 19 маусымдағы №419 қаулысына сәйкес 1 қыркүйектен 30 қазанға дейін өтеді. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Үкімет басшылығымен арнайы комиссия құрылып, іс-шаралар жоспары бекітіліпті. Өткізілетін ұлттық санаққа арнайы санақтың логотипі мен ұраны жасалған. Логотип санақшылардың реквизиттерінде, билбордтарында, баннерлерде, жарнамалық компанияларда, кеңсе тауарларында, сонымен қатар, халық санағының барлық іс-шараларында қолданылады. Санақ ұраны: ҚАЗАҚСТАНДА ӘРКІМ МАҢЫЗДЫ! В КАЗАХСТАНЕ КАЖДЫЙ ВАЖЕН!
«2021 жылғы халық санағы» логотипі шаңырақ астындағы халықтар бірлігі мен отбасылық құндылықтарды бейнелейді, көтерілген қолдар, адамдар бейнесі іс-шараның ашықтығын, қауіпсіздігін және маңыздылығын білдіреді.
Биылғы Ұлттық халық санағы екі кезеңнен тұрады. Бірінші кезеңі – маусым айының 1–30 аралығында интервьюерлер тұрғын үйлер және тұрғын емес үй-жайлардың, сондай-ақ, ондағы тұратын тұрғындардың нақты санын анықтау мақсатында әрбір елді мекенді аралап шығады. Бұл кезеңде аудандастыруға дайындық жүргізіледі. Санақтық аудандастыру – бұл өңірдегі әрбір елді мекеннің аумағын негізгі санақ өткізу үшін нұсқаушылық және есеп учаскесіне бөлу. Бүгінде облыс бойынша халық санағының 1 кезеңін өткізу үшін 90 нұсқаушы-бақылаушы және 585 интервьюер лауазымына штаттан тыс қызметкерлермен келісімшарт жасалды. Жұмысқа қабылданған олар оқыту семинарынан өтуде. Нұсқаушы-бақылаушылар 25 мамырдан бастап 8 шілдеге дейін 45 күн, ал интервьюерлер 1–30 маусымға дейін 30 күн жұмыс істейді.
Тағы бір жағынан, кезекті Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағын Реформалар жөніндегі жоғарғы кеңестегі Мемлекет басшысының цифрлық технологияларды максималды қолдану тапсырмасына сәйкес және COVID-19 эпидемиологиялық жағдайын ескере отырып, 1 қыркүйектен 15 қазанға дейін 45 күн онлайн форматта, ал 1–30 қазан аралығында планшетпен интервьюерлер аралайды және 31 қазаннан 7 қараша аралығында бақылау жұмыстары жүргізіледі. Олар респонденттердің 10%-ын аралап, деректердің қамтылуы мен дәйектігін тексереді.
Өткізілетін Ұлттық санақтың жаңалығы заманауи цифрлық технология және процестерге автоматтандыру енгізу болып отыр. Халықтың деректерін жинау процесі екі әдіспен жүргізілмек. Бірінші әдіс респонденттер sanaq.gov.kz мамандандырылған веб-сайтында виртуалды көмекшінің көмегімен санақты өз бетінше өзіне және отбасы мүшелеріне санақ парақтарын толтыруға мүмкіндік беретін интернет-сауалнама арқылы өтеді. Жоғарыда аталған сайт 1 қыркүйектен қазан айының 15-не дейін тәулік бойы жұмыс істейді. Екінші түрі санақты онлайн режимде өтпеген респонденттер арасында жалпылама түрде электронды планшетпен интервьюерлер өткізеді.
Санақ парақтарына қысқаша тоқталсақ, негізі 4 сауалнамадан тұратын 87 сұрақ қойылады. Ондағы 67 сұрақ негізгі және оған қосымша 20 нақтылаушы сұрақ бар. Негізгі сұрақтардан басқа көші-қон, еңбекпен қамту, неке жағдайы, бала туу және тіл білуі бойынша сұрақтар аясы кеңейтілді. Санақ кезінде халыққа санақ бойынша туындаған сұрақтарға «1446» нөміріне стационарлық нөмірлерінен немесе 88000800878 ұялы байланыс операторларынан ақысыз телефон арқылы онлайн-кеңес беру қарастырылған. Респондент Call-центрға белгілі бір сұрақтар бойынша хабарласқан кезде аймақтар мен Бюроның орталық аппаратымен қосылуы автоматтандырылған түрде жүзеге асырылады. Ұлттық санақтың алдында халық арасында санақты жүргізудің мақсаты, мерзімі мен тәртібі туралы жаппай түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.
Бүгінде Ұлттық халық санағының өту барысы туралы ақпараттандыру мақсатында мемлекеттік тілде және орыс тілінде ақпараттық бейнеклиптер көрсетілу басталды. Бейнематериалдың тақырыбына Ұлттық санақтың мақсаты мен нәтижесі, интервьюерлермен кездесу (олардың сырт келбетімен танысу), санақты өткізу әдістері туралы бейнеүзіктер жинақталған.
Қажет АНДАС
Алматы облысы
