Коронавирус індеті Қытаймен шекарада көліктердің кептелуіне себеп болды. Бұл туралы Мемлекеттік кірістер комитеті хабарлады.
Мамандар таяуда бұқаралық ақпарат құралдарында шекарадағы кептелістер туралы, шекарадан өту кезінде қашықтықтың болмауы және онымен байланысты сыбайлас жемқорлық көріністері туралы материалдар бірнеше рет жарияланғанын атап өтті.
Қытайдың пандемияға және оның салдарына байланысты шекарадан өтуді қатаңдатқаны белгілі. Егер бұрын «Нұр жолы» бақылау-өткізу пункті арқылы ҚХР тарапы күніне 200-ден астам көлік қабылдайтын болса, пандемия басталғаннан бері бұл сан күніне 20-30 бірлікке дейін азайды.
Жағдайды реттеу мақсатында ағымдағы жылдың 1 шілдесінен бастап бұрын (наурыз айының соңында) уақытша жабылған қазақстандық «Қалжат» және «Майқапшағай» бақылау-өткізу пункттері қайтадан ашылды, бірақ Қытай тарапындағы іргелес бекеттер жабық. Сонымен қатар, ҚР Үкіметі ағымдағы жылдың 15 шілдесінде ҚХР-мен сауданы ұлғайту жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекітті, осыған сәйкес тауарлар тиелген Қытай жүк көліктерінің шекара арқылы өтіп, көлік-логистикалық орталықтарға көлік заңнамасының жеңілдетілген талаптарына сәйкес жүргізушілердің 24 сағат ішінде визасыз режимде кіруіне жағдай жасалды.
Қазіргі уақытта бұл модель «Нұр жолы» бақылау-өткізу пунктінде жұмыс істейді, көлік-логистикалық орталыққа орта есеппен тәулігіне тауарлар жүктелген 30 бірлікке дейін қытайлық жүк көліктері өтеді.
Өткізу әлеуетін арттыру бойынша Қытаймен жүргізілген келіссөздер нәтижесінде көрші ел Қазақстаннан тәулігіне 80 автокөлік қабылдайтыны туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Сонымен қатар, жергілікті деңгейде жедел режимде кезекті реттеу үшін арнайы штаб құрылды, оған мемлекеттік органдардың құзыретті департамент өкілдері тартылып, Алматы облысы Панфилов ауданының әкімі басқарады. Бұл штаб «Алматы-Қорғас» тас жолында кезекте тұрған 1785 көліктің тізімін жасады.
Ағымдағы жылдың 9 қыркүйегінен бастап GoCargo.kz веб-сайтында кезекті алдын-ала мобильді қосымша арқылы брондауға мүмкіндік беретін электронды кезек жүйесі енгізілді. Жүйеде тасымалдаушыларға SMS-хабарламалармен хабарлау арқылы «кері байланыс» сілтемесі бар.
Бұл жүйеге үстіміздегі жылдың 22 қазанына дейін шекарадан өткен арнайы штаб құрған Сондай-ақ, БАҚ жарияланымдарында электронды кезекке қосымша көліктердің өтуіне қатысты шағымдар болды.
Кіріс комитеті уәкілетті органдармен Қазақстаннан шыққан көліктер мен электронды кезектегі көліктерді сәйкестендіру бойынша тексеру жұмыстарын жүргізді, нәтижесінде, қозғалыс тәртібін бұзу анықталмады.
Осы жылдың 23 қазанынан бастап шекара арқылы қозғалу тек электронды кезек жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Осы кезеңде осы жүйеден 821 көлік өтті (583 бос, экспорттық жүкпен 123, мемлекеттік жобаларға — 115). Бүгінгі күні жүйе қалыпты жұмыс істейді.
Отандық экспорттаушылардың тауарларына жеке кезек құрылды, тауарлардың бұл санатына шекара арқылы өту кезінде басымдық беріледі.
Ағымдағы жылдың 20 қарашасындағы жағдай бойынша 6 357 бос және 615 тиелген көлік (экспорттық жүкпен) электрондық кезекке қойылды. Сонымен бірге, ағымдағы жылдың 10 қарашасынан бастап Қытай тарапы қазақстандық тараптан қабылданатын көліктердің санын шектеді, ал экспорттық тауарлары бар көліктер қабылданбайды. Жалпы, ағымдағы жылдың 10-20 қараша аралығында Қытай жағы 364 автокөлік қабылдады.
Қабылданатын бос автомобильдер санын төмендету себептері, сондай-ақ, экспорттық тауарлары бар көлік құралдарының қозғалысына тыйым салу туралы Қытай тарапынан ресми ақпарат болған жоқ.
Қалыптасқан жағдайды шешу үшін ҚР Сыртқы істер министрлігіне және басқа да уәкілетті мемлекеттік органдарға шекарадағы жағдай бойынша жедел шаралар қабылдау қажеттілігі туралы хаттар жіберілді.
Бұл ретте отандық экспорттаушыларды келісімшарттық міндеттемелерді орындау, оның ішінде, олардың мерзімдерін ұзарту мүмкіндігі бойынша қытайлық тараптың контрагенттері талқылауға шақырылады.
Мемлекеттік кірістер органдары тарапынан заңсыз әрекеттер болған жағдайда, 1414 немесе 8-800-080-7777 телефондары арқылы байланыс орталығына хабарласа аласыз.
«ЖЕТІСУ-АҚПАРАТ»
Сурет — ғаламтордан
