Облыс бойынша жыл басынан бері 51 интернет алаяқтық фактілері тіркелді. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 16,4 пайызға азайған. Интернет алаяқтар мүлдем жоқ деген сөз емес. Сондықтан елді қарусыз тонап жүргендерден барынша сақтануымыз керек.
51 интернет алаяқтық 26-сы Талдықорған қаласында орын алған. Көбінде бұл қылмыстың түрі ұялы телефондарды қолдану арқылы жасалады. Алаяқтар банктік ақпаратқа қол жеткізу үшін азаматтардың қажетті жеке мәліметтерін алудың түрлі тәсілдерін қолданады. Көбіне адамдарға несие рәсімделгені туралы айтып, банк картасы бойынша мәліметтерді, карточка нөмірін, банк картасының артқы жағында орналасқан CV кодын айтуды сұрайды. Сонымен қатар, WhatsApp мессенджерімен қоңырау шалады. Өйткені WhatsApp қоңырауларын бақылау өте қиын. Интернет алаяқтық «Колеса», «Крыша», «OLX» интернет-сайттарын пайдалану арқылы да көбейіп тұр. «Инстаграмм», «Телеграмм», «Фейсбук», «ВКонтакте» сияқты әлеуметтік желілер арқылы мүлікті сату туралы хабарландыруды жариялау кезінде де абай болыңыздар. Олар қымбат заттарды өте арзан бағамен сататынын жариялап, жұртты арбауына түсіреді.
Қазіргі уақытта қылмыстың алдын алу үшін ішкі істер органдары түрлі шаралар атқаруда. ІІМ қылмыскерлердің алаяқтық әрекеттері туралы ескерту мақсатында SMS хабарламалар жібере бастады. Республиканың ішкі істер органдары азаматтарды сақ болуға және негізгі сақтық шараларын ұстануға шақырады.
Интернет алаяқтардың құрбаны болмас үшін ІІМ ұсынған мына ескертпелерге аса мән беріңіздер. Банк немесе құқық қорғау органдары қызметкерлерінің несие беру, мүлікті сату және ақшасын қауіпсіз шоттарға аудару немесе несие беру туралы телефон нұсқауларын орындамаңыз. Себебі, құқық қорғау органдары телефон арқылы арнайы операциялар жүргізбейді.
Пластикалық карталардың деректемелерін ешкімге хабарламаңыз. Аударымдар туралы түбіртектерді, тіпті банк, полиция қызметкерлері екенін айтқан тұлғаларға кодтар мен кодтық сөздерді және басқа да мәліметтерді бермеуді талап етеміз. Жеке деректерді белгісіз және тексерілмеген сайттарға және басқа желілерге салмаңыз. Тексерусіз алдын ала төлем жүргізбеңіз. Тауарды алғаннан кейін ғана ақшасын төлеуге келісуге тырысыңыз. Мұндай қызметтер Қазпоштамен көрсетіледі.
Күмәнді мәмілелер бойынша аударымдарды жүзеге асырмаңыз, ашық кіріс көзінсіз қаржылық схемалардан сақ болыңыз. Қолданбаларды орнату үшін тек ресми App Store, Play Market және т.б. пайдаланыңыз. Интернет жүйесі арқылы келген сілтеме бойынша өткен кезде мекенжай жолына, яғни, доменнің дұрыстығына, акция жүргізетін ұйымның не компанияның ресми атауындағы артық символдарға назар аудару керек.
Банкинг қызметтеріне қолжетімділік беретін құпия сөздерді үнемі өзгертіп отырыңыз. Негізінде тұлғаларға өздерінің шоттарындағы ақша қозғалысын жиі тексеріп тұруды ескертеміз.
Айдын ТӨРЕБЕКОВ
ҚР Бас прокуратурасы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің
Жетісу облысы бойынша департамент бастығы
