Қазақстанда қосылған құн салығының (ҚҚС) артуы тұрғын үй нарығына әсер етуі мүмкін. Tengrinews.kz тілшісі бұл мәселе бойынша жылжымайтын мүлік саласының сарапшысы, консалтингтік компания директоры Лев Тетиннен пікір алды.
Сарапшының айтуынша, ҚҚС өсуі жарты жылдық айналымы 40 миллион теңгеден асатын барлық компанияға әсер етпек. Құрылыс саласындағы кәсіпорындар да бұл қатарға кіреді. Нәтижесінде салықтың артуы шаршы метр бағасының қымбаттауына себеп болады.
Сонымен қатар, тұрғын үй бағасының өсуіне әсер ететін басқа да факторлар бар:
-
Құрылыс материалдарының қымбаттауы;
-
Доллар бағамының тұрақсыздығы;
-
Сатып алу белсенділігінің қайта жандануы.
«Осының барлығы бағаның жоғарылауына түрткі болады. Биыл тұрғын үй бағасы 12–15 пайызға көтерілуі мүмкін, ал келесі жылы бұл көрсеткіш одан да жоғары болады», — дейді Лев Тетин.
Сарапшы жалға беру нарығында да баға біртіндеп өсетінін айтады. 2024 жылдың соңына дейін 5–8 пайыз аралығында қымбаттау болжануда.
Ауыл-аймақтан қалаға көшу жалғасуда. Астана мен Алматы жыл сайын 30–50 мың адамға көбейіп жатыр, ал Шымкент те айтарлықтай өсуде. Себебі мегаполистерде инфрақұрылым жақсы дамыған.
Тұрғын үй бағасының қымбаттауына қарамастан, халық баспана сатып алуға бейім. 2024 жылы 433 мың тұрғын үй мәмілесі тіркеліп, өткен жылмен салыстырғанда 17 пайызға артты. Ал 2025 жылы бұл көрсеткіш 440–450 мыңға жетуі мүмкін.
Сарапшының мәліметінше, қазіргі таңда ипотекалардың 62 пайызы «Отбасы банк» арқылы рәсімделіп жатыр. Бұл банкте мөлшерлеме тұрақты. Екінші деңгейлі банктердегі пайыздық мөлшерлеме 19–21 пайыз аралығында.
«Болашақта азаматтар қымбат ипотекаларын «Отбасы банкке» ауыстыруы мүмкін. Бұл үшін белгілі бір жинақ шарттарын орындау қажет», — дейді Тетин.
Ол сонымен қатар екінші деңгейлі банктердегі ипотекалар 1–1,5 пайызға қымбаттауы ықтимал екенін айтады. Дегенмен, бұл сұранысқа айтарлықтай әсер етпейді деп есептейді.
«Қазіргі таңда банктер үшін ипотека қызық емес. Олар тұтынушылық несиелерден немесе заңды тұлғаларды қаржыландырудан көбірек пайда табады», — дейді сарапшы.
Фото: Tengrinews.kz / Алихан Сариев
