ХХІ ғасыр – техниканың озық дамыған ғасыры екені баршамызға мәлім. Алайда ұстаздар қауымы ең бірінші оқушыға саналы тәрбие, сапалы білім беру жолында бар күш-жігерін аямай жұмсауға міндетті. Тәуелсіз еліміздің туын биікке көтерер білімді, білікті, адамгершілігі жоғары ұрпақ тәрбиелеу біздің алдымыздағы ең басты міндет болғандықтан оқушының жан-жақты, толық білім алуы аса маңызды.
Қазір еңбектеген баланың да, жастың да, жасамыстың да қолынан смартфон түспейді десек артық айтқандық емес. Мұның пайдасы да, зияны да бар екенін баршамыз жақсы білеміз. Осындай жаңа технология адамды магнитше өзіне тартып, түрлі ойындар мен бағдарламалар арқылы өзіне баурап жатқан тұста оқушының бар бейімі мен ынта-жігерін оқуға, білімге қалай бұруға болады деген сауал санамызға келеді.
Ол үшін, әрине, мұғалімнің шеберлігі аса маңызды екенін ұмытпағанымыз жөн. Оқушылардың сабаққа деген ынтасын арттыру үшін ең алдымен әр балаға жеке тұлға деп көңіл бөлу керек. Өйткені, әр баланың зейіні мен білім деңгейі әртүрлі. Сол үшін әр баланы деңгейлеп оқыту аса маңызды. Сонымен қоса сабақты жаңа әдістермен оқыту да жемісті болмақ.
Мысалы, бұрынғы әдіс секілді мектепке келе сала үй тапсырмасын сұрап, одан соң жаттығулар жаздырғанша, үй тапсырмасын ойын немесе жарыс түрінде сұрасаңыз, балаларға әлдеқайда қызық болады. Тағы бір әдіс – сабақты пікірталас ретінде өткізу. Әр оқушының пікірін тыңдау. Бұдан да басқа, жаңаша әдістерді қолдану үшін ұстаздар әрдайым ізденіс үстінде жүруі тиіс.
Сабақ үстінде сұрақ қою, ой шақыру, білім көпірі, бес жолды өлең, еркін жазу, білемін, үйренгім келеді, білгім келеді, Венн диаграммасы, пікірталас, болжау, топтастыру сынды стратегияларды қолдану оқушылардың мотивациясын оятып, ынталандыра түсері сөзсіз. Сонымен қатар бұл стратегиялар оқушының қөзқарасын, түсінігін дамыта түседі, жалықтырмайды. Оқушылардың өзіндік жұмыстарын ұйымдастыруда оларды білім деңгейлеріне қарай топқа бөліп, әрқайсысымен жекелеп жұмыс жүргізудің де маңызы зор.
Ұстаз жаңа технология мен ақпарат саласында күн сайын өмірге келіп жатқан жаңаша бағдарламаларды жетік меңгеріп, сол бағдарламаны меңгерген балалармен бірге үнемі жаңарып отыруы керек.
Екіншіден, әрбір мұғалім жаңашыл болудан жүрексінбеуі керек. Себебі, оқушылардың әлемі, заманы, қызығушылығы жаңа технологияға бағытталған. Сондықтан, оқушымен өз тілінде еркін сөйлесіп, оның ойлау қабілетін, арман-мақсатын білугі ұмтылған дұрыс. Сонда ғана ұстаз бен оқушы арасында берік байланыс орын алады. Ал бұл берік байланыстың нәтижесінде оқушының пәнге деген қызығушылығы, білім алуға деген ынтасы, ықыласы артады.
Үшіншіден, біз ешқашан да баланы қинап оқыта алмайтынымызды түсінуіміз керек. Адамның өз еркімен, ниетімен атқарылмаған жұмыстан еш уақытта нәтиже күтуге болмайды. Керісінше, психологиялық әдіс-тәсілге сүйене отырып, баланы қызықтырып, пәніңізді жаңаша технология жолымен түсіндіруге асыққаныңыз жөн. Сонда ғана нәтиже болады. Сонымен қатар, сабақ түсіндіру барысында қазақтың бай әрі шұрайлы тілін, мәнді де мағыналы мақал-мәтелін, жастарды жігерлендіретін қанатты сөздерін қолданып сөйлесеңіз оқушыңыз да сізден көп үлгі алатыны анық.
Ең бастысы – ертеңгі елдің тізгінін ұстайтын білімді де білікті жастарды тәрбиелеу, болашақ мамандарды оқыту, оларға түзу жол көрсету біздің басты мақсатымыз екенін ұмытпайық.
Сәндігүл БАЛАБЕКОВА,
«Талдықорған қаласы бойынша білім бөлімі» мемлекеттік мекемесінің №2 орта мектеп» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің математика пәні мұғалімі
Алматы облысы
Сурет — ғаламтордан
