Қазақстанда әлеуметтік желілер мен онлайн-платформаларға қойылатын заң талаптары күшейіп, жыл басынан бері желіде 128,5 мың заңсыз материал анықталды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев Құрылтай отырысында цифрлық кеңістіктегі қауіпсіздік пен кибербуллинг мәселесін реттейтін жаңа заңнамалық бастамаларды таныстырды.
Ресми мониторинг нәтижелеріне сәйкес, 2026 жылдың алғашқы 10 айында интернет кеңістігінде еліміздің заңнамасына қайшы келетін 128,5 мың контент тіркелген. Алайда шетелдік платформалар уәкілетті органдардың ескертулеріне қарамастан, аталған материалдардың тек 70 пайызын ғана өшірген. Қалған 30 пайыз күмәнді әрі зиянды ақпарат қолданушыларға әлі де қолжетімді күйінде қалып отыр. Осындай олқылықтардың алдын алу үшін министрлік онлайн-платформалардың жауапкершілігін заң жүзінде нақтылауды ұсынды.
Цифрлық реттеудің басты бағыттары қандай?
Жаңа заң жобалары аясында әлеуметтік желілер мен ірі контент жасаушылардың жұмысын жүйелеуге бағытталған бірнеше нақты тетік енгізілмек:
-
Ресми өкілдік ашу: Шетелдік онлайн-платформалардың Қазақстан аумағында заңды тұлға ретінде ресми өкілдіктерін ашу міндеті заңмен бекітіледі. Мұндай қадам мемлекеттік органдар мен платформа әкімшілігі арасындағы байланысты жеделдетеді.
-
Кибербуллингке қарсы әкімшілік жаза: Егер платформа иелері немесе олардың елдегі өкілдіктері балаларға қатысты кибербуллинг белгілері бар жазбалар мен заңсыз контентті жою туралы нұсқаманы орындамаса, оларға әкімшілік жауапкершілік жүктеледі.
-
Бес мың жазылушысы бар парақшаларды сәйкестендіру: Заң жобасында 5 мыңнан астам оқырманы бар жеке пайдаланушылар мен жария қауымдастықтарды арнайы сәйкестендіру тетігі қарастырылған.
Сәйкестендіру деген не және оның қоғамға пайдасы қандай?
Көпшілік сәйкестендіру ұғымын сөз бостандығын шектеу деп қабылдауы ықтимал. Алайда әлемдік тәжірибеде мұндай тәсіл ақпараттық қауіпсіздікті сақтау үшін кеңінен қолданылады.
Пайдаланушыны сәйкестендіру деген не? Қарапайым тілмен айтқанда, 5 мыңнан көп аудиториясы бар парақша иесінің жеке басын ресми түрде растау рәсімі. Бүгінде аудиториясы үлкен парақшалардың ақпарат тарату күші дәстүрлі бұқаралық ақпарат құралдарынан кем түспейді. Сондықтан жалған ақпарат, алаяқтық жарнамалар мен қорлау сипатындағы жазбалардың иесін анықтау азаматтардың құқығын қорғауға тікелей септігін тигізеді.
Аталған нормалар «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне онлайн-платформалар және масс-медиа мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» және Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске өзгерістер енгізу туралы заң жобаларында қамтылған. Айта кетейік, осыған дейін елімізде 16 жасқа дейінгі балалардың әлеуметтік желіге тіркелуін шектеу мәселесі де көтерілген еді. Осындай кешенді шаралар еліміздің цифрлық кеңістігін тазартып, өскелең ұрпақты зиянды ақпараттан қорғауға мүмкіндік береді.





