Қазақстандық талапкерлер мен студенттер үшін жоғары оқу орындарына түсу және мемлекеттік грант алу жүйесіне елеулі өзгерістер енгізілмек. Ғылым және жоғары білім министрлігі гранттарды бөлу мен ҰБТ шекті баллдарын қайта қараған жаңа бұйрықты әзірледі, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Рейтинг пен өңірлік квоталар: Грант қалай бөлінеді?
Ендігі кезекте мемлекеттік тапсырысты бөлу кезінде университеттердің ресми рейтингі (ранжирлеу) басты назарға алынады. Республикалық комиссия гранттарды тек мамандықтарға ғана емес, оқу орындарының білім сапасы мен беделіне қарай үлестіреді. Бұл қадам жоғары оқу орындары арасындағы бәсекелестікті арттырып, талапкерлердің сапалы білім алуына жол ашады.
Сонымен қатар батыс өңірлерден, халық тығыз орналасқан және жаңадан құрылған облыстардан шыққан жастар үшін арнайы гранттар қарастырылған. Бұл квоталар аймақтар арасындағы білім теңсіздігін жоюды көздейді.
ҰБТ: Шекті баллдар мен тапсыру мерзімі
Жаңа ережелерге сәйкес, конкурсқа қатысу үшін төмендегідей ең төменгі шекті баллдар белгіленді:
- Ұлттық университеттер үшін – кемі 65 балл;
- Педагогика және құқық салаларына – кемі 75 балл;
- Медицина мамандықтарына – кемі 70 балл;
- Ауыл шаруашылығы және ветеринария бағыттарына – кемі 50 балл.
Басқа оқу орындары үшін шекті деңгей 50 балл болып қалды. Құжат тапсыру мерзімі де нақтыланды: талапкерлер тамыздың 12-18 аралығында немесе желтоқсанның 12-18 аралығында өтініш бере алады. Өтінімдерді қабылдау дәстүрлі түрде университеттің қабылдау комиссиясы немесе «электрондық үкімет» порталы арқылы жүзеге асырылады.
Бос қалған гранттар кімге бұйырады?
Жаңа реформаның ең тиімді тұстарының бірі – бос қалған гранттарды қайта бөлу механизмі. Егер оқу барысында грант иегері оқудан шықса немесе басқа себептермен орын босаса, бұл орын ақылы бөлімде оқитын үздік студенттерге беріледі. Конкурс студенттердің ҰБТ немесе кешенді тестілеу нәтижелеріне негізделеді. Бұл білімді де ынталы жастардың тегін оқуға ауысуына мүмкіндік беретін әділ шешім.
Сапалы білім – жарқын болашақ кепілі
Бұл өзгерістердің басым бөлігі 2026 жылдың қыркүйек айынан бастап күшіне енсе, гранттарды бөлуге қатысты тармақтар шілденің 12-сінен бастап жұмыс істей бастайды. Мамандардың пікірінше, жаңа жүйе гранттардың ашықтығын қамтамасыз етіп, білім сапасы төмен университеттердің нарықтан ығысуына әкеледі. Талапкерлерге тек ҰБТ-ға дайындалып қана қоймай, таңдаған оқу орнының рейтингіне де мән беру ұсынылады.
