Бүгінгі таңда көптеген ауру түрлерімен адамзаттың күресіп келе жатқандығы белгілі. Соның бірі – обыр дерті. Жас ұрпақтың бұл ауру туралы түсінігін қалыптастыру мақсатында 10-сыныптарда «Онкологиялық жаңа түзілулердің пайда болуы» тақырыбында онлайн түрде ашық сабақ өткіздім.
Сабақтың басында оқушылардан «Тізбекті сұрақ» әдісі бойынша үй тапсырмасы сұралып, «Ми шабуылы» арқылы кең таралған аурулардың қандай түрлерін білетіндіктері пысықталды. Бұдан соң физика, химиямен пәнаралық байланыстағы жаңа тақырыпқа кіріспе жасалып, «Ісік дегеніміз не?» деген сауалға жауаптар арнайы дайындалған слайдтар арқылы көрсетілді.
Жаңа сабақта кездесетін биологиялық термин сөздерге де назар аударылды. Обырдың даму себептері анықталып, «ісік» сөзіне анықтама берілді. Оның әр түрлі жастағы адамдар үшін қауіптілігі түсіндірілді. Обырды қалай емдеуге болатындығы да айтылды.
Обырдың түрлі себептері туралы ақпараттар сілтемесі берілді.
Ақпарат көздеріне сүйенсек, қатерлі ісікке шалдығатындардың әрбір үшіншісіне дұрыс тамақтанбау, әрі салауатты өмір салтын ұстанбау себеп болуда. Обыр жасушаларының тез таралып, қарқынды дамуына алып келетін ең басты факторлардың бірі – темекі өнімдерін пайдалану. Соның кесірінен науқастардың 22 пайызы қайтыс болады. Артық салмақ та қатерлі ісіктің асқынуына әсер етіп, оның пайда болу қатерін екі есе арттыратынын ағылшын ғалымдары дәлелдеп отыр. 200-ден астам сараптамалық жұмыс пен зерттеу нәтижелері ағзадағы артық майлар қатерлі ісіктің 11 түріне алып келетінін көрсеткен.
Оқушылар қажетті ақпараттарға қаныққан соң «Дүниежүзілік обырмен күрес күні» туралы пікірталас ұйымдастырылып, сабақ соңында «Білім ағашы» негізінде кері байланыс орнатылды. Ол арқылы балалардың салауатты өмір салтын сақтаудың маңыздылығы туралы түсінігі қалыптасып, өзін-өзі тәрбиелеуге, өзін-өзі тануға, сыни ойлауын дамытуға жол ашылды.
Алмагүл НҮСІПОВА,
№17 орта мектептің биология пәні мұғалімі
Талдықорған қаласы
Алматы облысы
Сурет — ғаламтордан
