Елімізде Құрылтай депутаттарын сайлау қарсаңында алаяқтардың белсенділігі артып, цифрлық кеңістікте жалған ақпарат тарату оқиғалары жиіледі, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Дезинформациямен күрес орталығының мәліметінше, қазіргі уақытта ашық өтіріктен гөрі, сырт көзге шынайы болып көрінетін күрделі манипуляция тәсілдері кеңінен қолданылуда. Азаматтардың жеке деректері мен саяси көзқарасына ықпал етуді көздейтін бұл әрекеттердің алдын алу үшін арнайы шаралар қолға алынып жатыр.
Мамандардың айтуынша, цифрлық алаяқтар саяси партиялар мен кандидаттардың атынан жалған аккаунттар ашып, қолдан жасалған мәлімдемелер мен психологиялық сауалнамалар таратады. Тіпті ресми ресурстарға айнымай ұқсайтын дубликат сайттар мен жасанды интеллект көмегімен әзірленген медиаматериалдар да іске қосылған.
Манипуляцияның негізгі тәсілдері:
-
Фейк аккаунттар: Саяси партиялардың атынан парақшалар ашып, жаңа мүшелерді тіркеу сылтауымен жеке деректерді жинау.
-
Боттар шабуылы: Ресми аккаунттардың айналасында жасанды белсенділік қалыптастырып, платформа алгоритмдерін бұрмалау.
-
Балама ақпарат ошақтары: Боттардың кесірінен ресми ақпараттың көрінбей қалуын пайдаланып, жалған хабарламаларды алдыңғы қатарға шығару.
«Қазірдің өзінде саяси партиялардың бірінің жалған парақшалары жасалған жағдайлар тіркелді. Сол парақшалар арқылы партия қызметі туралы бұрмаланған ақпарат таратылып, азаматтардың жеке деректері заңсыз жиналған», – деп хабарлайды Дезинформациямен күрес орталығы.
Сонымен қатар, сайлауды ұйымдастыру үшін үкімет резервінен 34-35 млрд теңге көлемінде қаржы бөлінгенін ескерсек, саяси науқанның маңыздылығы өте жоғары.
Бұрмаланған ақпараттың құрбаны болмас үшін сарапшылар мынадай қарапайым ережелерді сақтауға кеңес береді:
-
Сайлауға қатысты жаңалықтарды тек мемлекеттік органдар мен партиялардың ресми ресурстарынан оқу;
-
Сайттың домендік мекенжайын мұқият тексеру, күмәнді сілтемелерге жеке деректерді енгізбеу;
-
Бастапқы дереккөзі көрсетілмеген немесе анонимді арналарға сүйенген жазбаларға сын көзбен қарау;
-
Тексерілмеген мәліметтерді әлеуметтік желілерде таратпау.
Бас прокуратура сайлау заңнамасын бұзғандарға қатаң жаза қарастырылғанын ескертеді. Көрінеу жалған ақпарат таратқаны үшін де, заңсыз цифрлық ресурстарды пайдаланғаны үшін де қылмыстық және әкімшілік жауапкершілік бар.
Бұдан бөлек, сайлаушыларға тегін тауарлар мен қызметтер ұсыну, қайырымдылық шараларын өткізу немесе қаржылай уәде беру сияқты заңсыз үгіт-насихат түрлеріне қатаң тыйым салынады. Мемлекеттік органдар сандық кеңістіктегі киберқауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында бұзушылық анықталған бойда жалған аккаунттарды толығымен бұғаттайды.
