Детектив жанрының негізін қалаған жазушы Кемел Тоқаевтың қаламынан туған кітаптары «Соңғы соққы», «Солдат соғысқа кетті», «Ұясынан безген құс», «Көмескі із», «Таңбалы алтын», «Түнде атылған оқ», «Сарғабанда болған оқиғаны» миллиондаған оқырман оқып ержетті. Қазір баспасөзде Қаратал ауданын жазушы Кемел Тоқаевтың туған жері деп те атайды. Иә, елінің атын шығаратын ерлері емес пе?
Кемел аға бауыры Қасым екеуі Ұлы Отан соғысына қатысқан. Қасым 1942 жылы ақпанда қанды шайқаста қайтыс болады. Ал Кемел Тоқаев танк полкімен бірге Белоруссияда, Украина мен Польшада болған. Сталинградты қорғауға қатысқан. Ол елге екінші топтағы мүгедек болып оралады. 1945 жылы ҚазМУ-дің филология факультетіне түсіп, оны бітіріп шығады.
Кемел аға ғұмыры ұзақ болмады. Ол 1986 жылы 10 қарашада 63 жасында өмірден өтті. 1995 жылы республика үкіметінің шешімімен Үштөбе қаласындағы № 1 орта мектебіне Кемел Тоқаевтың есімі берілді.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2003 жылдың 31 тамызында, 2007 жылы желтоқсанда Үштөбе қаласында болып, әкесі атындағы мектептегі атқарылып жатқан ізгі шаралармен танысып, ризалық білдірген. Президент сайлау алдындағы сапарында да Талдықорған өңіріне келіп, Үштөбе қаласындағы жазушы атындағы шағын саябақты, ондағы көрнекі жазушы мүсініне гүл шоқтарын қойды.
…1995 жылы Үштөбенің ең жақсы мектебіне Кемел Тоқаевтың есімі берілгенде кәлпелік ағайындар қатты үміттенді. Қанша дегенмен Тоқай атаның туған жеріне ұлы Кемел Тоқаевтың есімі сұранып тұр еді. Тоқсаныншы жылдардың қиындығынан болар, бұл үміт жүзеге аспай, арманға айналды. Онан қол үзгісі келмеген қариялар қол қойып, аудандық газетке өтініш жазып жариялауды сұраған еді. Онда: «Кәлпе – ру аты ғой. Өкпелемес. Біздің кеңшарымызға жерлес жазушы Кемел Тоқаевтың есімі берілсе екен» деген тілек бар еді. «Бүгін-ертең деп асықтырмаймыз. Тәжтажалды да адамзат жеңер. Дағдарысқа ұшыраған ел экономикасы да өркендеп өрге басар. Ең болмаса болашақта жерлестер тілегі жүзеге асса» деген қариялардың бірде-бірі жоқ. Алдыңғы толқын ағалар, батагөй қариялардың арманы енді аманатқа айналды. Әулиелер өлкесіндегі тойшыл да, ойшыл қазақтың бұл арман-аманаты қашан жүзеге асар екен?
Мәкен ӨСЕРБАЕВА,
Қазақстанның Құрметті журналисі
