Көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері, Социалистік Еңбек Ері Асанбай Асқаровтың 100 жылдық мерейтойы Ұйғыр ауданы Шонжы ауылында республикалық деңгейде аталып өтуде. 1965 – 1978 жылдары Алматы облысын басқарып, аймақ экономикасының дамуына зор үлес қосты.
Асанбай Асқаров Жамбыл облысы Меркі ауданында туған және оның мерейтойын Қарадала алқабында атап өту кездейсоқ емес. Ол Алматы облысын басқарған жылдары Ұйғыр ауданының малшылары үшін өмірлік маңызы бар Шонжы мен Нарынқол ауылдарын жалғайтын тау асуына жол салуға бастамашы болған. Олар Шалкөде жайлауына тікелей баруға мүмкіндік алды.
Асанбай Асқаровтың басшылығымен өткен ғасырдың 60-жылдарының ортасында Алматы облысы дамудың даңғыл жолына түсіп, барлық сала қарқынды өркендеді. Қапшағай су қоймасы мен гидроэлектростансысы салынды. Олар елдің оңтүстік өңірлерін электр энергиясымен қамтамасыз етіп, егістік алқаптарының көлемін ұлғайтуға мүмкіндік берді. Қарадала, Бозай, Шеңгелді жерлері суландырылып, құнарлы аңғарларға айналды. Ал Балқаш маңындағы Ақдала алқаптарында күріш өсіріле бастады. Көп ұзамай Қазақстан картасында жаңа Қапшағай қаласы пайда болды. Сол жылдары облыста 70-тен аса шаруашылық, 2 ауылдық және 2 қалалық аудан құрылды. Мұндай статистиканы Шонжы ауылының Аудандық Мәдениет үйінде «Асанбай Асқаров – тұғырлы тұлға» атты республикалық конференция барысында Лаззат Махатұлы айтып өтті.
Қазақстан Жазушылар Одағы төрағасының орынбасары Б. Беделхан модератор болған конференцияға ҚР Парламентінің депутаттары, белгілі мемлекет және қоғам қайраткерлері, ақындар мен жазушылар, Алматы және Шымкент қалаларынан, Жамбыл облысы мен Жетісу өлкесінен бір кездері Асанбай Асқарұлымен иық тірестіре еңбек еткен делегациялар қатысты.
Лаззат Махатұлының баяндамасынан кейін «Асанбай Асқаров жайында естеліктер» кітабының құжаттар жинағының, туыстарының, әріптестерінің, серіктестерінің естеліктерінің, сондай-ақ мерейтой иесінің авторлық шығармаларының, оның сөздері мен сұхбаттарының салтанатты тұсаукесері өтті. Мұрағат материалдарының басым бөлігін Алматы облысы Мемлекеттік мұрағат қорының қызметкерлері дайындады.
Ш. Уәлиханов атындағы тарих және этнология институты директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары, тарих ғылымдарының кандидаты Шамек Тілеубаев ұлы тұлғаның өмір жолы туралы айтып берді.
– Асанбай Асқарұлы еңбек жолын 1939 жылы мектепте білім беру жүйесінде бастаған. 1942 жылдан 1946 жылға дейін әскерде қызмет етті. 1946 жылдан 1951 жылға дейін Меркі аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы, облыстық комсомол комитетінің хатшысы, кейін Қазақстан ЛКЖО Жамбыл облыстық комитетінің бірінші хатшысы болып жұмыс істеді. Әр жылдары Қазақстан Компартиясы Красногорск, Меркі аудандық комитетінің бірінші хатшысы, Жамбыл облыстық халық депутаттары Кеңесі атқару комитетінің төрағасы болып сайланды. 1959 –1985 жылдары Қазақстан компартиясы Жамбыл, Алматы және Шымкент облыстық комитеттерінің бірінші хатшысы қызметін атқарды. Ол шамамен 13 жыл Алматы облысын басқарды.
Жұмыс күнінен бос уақытта ол өз шығармаларын жазды. «Тағдыр», «Жұмақ пен тозақ жырлары», «Ұлы Тұранның ұлдары», «Мен еліммен біргемін», «Өлмейтұғын соңымда сөзім қалса» атты өлеңдер жинақтары жарық көрді. Ол Социалистік Еңбек Ері, Ленин, Қазан төңкерісі, Еңбек Қызыл Ту ордендерінің Алтын жұлдызымен марапатталған. Іс-шара соңында қатысушылар Ұйғыр ауданының бір көшесіне Асанбай Асқаровтың есімін беруді ұсынды.
Айгүл БАЙБОСЫНОВА,
Алматы облысы
