Премьер-Министр Асқар МАМИННІҢ төрағалығымен құқық бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі ведомствоаралық комиссияның отырысы өтіп, онда интернет-алаяқтыққа қарсы іс-қимыл және жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері қаралды. Селекторлық режимдегі жиынға Алматы облысының әкімі Амандық БАТАЛОВ, облыс әкімінің орынбасарлары, басқарма басшылары және құқық қорғау органдарының өкілдері қатысты. Бұл туралы «Жетісу» газетінің тілшісі мәлімдеді.
Комиссия отырысында ҚР Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мәдина Әбілқасымова, Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бағдат Мусин, Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Бейбіт Атамқұлов, Батыс Қазақстан облысының әкімі Ғали Есқалиев, Солтүстік Қазақстан облысының әкімі Құмар Ақсақалов баяндама жасады.
2021 жылдың 10 айында Қазақстанда тіркелген интернет-алаяқтық фактілерінің саны 17,8 мыңды құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 2 есеге жуық көп. Интернет-алаяқтар Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларында, Қарағанды, Қостанай және Шығыс Қазақстан облыстарында көбірек тіркелген.
Кибер-алаяқтықтың кең таралған тәсілдері – интернет-хабарландырулар бойынша тауар немесе қызмет үшін алдын ала төлем не толық төлем алу (8,2 мың факт), микрокредиттік ұйымдардың сайттарында жалған онлайн-қарыз ресімдеу (2,7 мың), банктердің қауіпсіздік қызметтерінің атынан қоңырау шалу арқылы банк шоттарынан ақша ұрлау (2,3 мың), түрлі жобаларға, ойындарға және басқа тиімді ақша салуды ұсыну (1,9 мың), жалған сілтемелер жіберу арқылы жеке деректерді немесе ақшаны иелену (1,3 мың) және басқалар бар. Бұл ретте алаяқтар шығыс нөмірлерін қазақстандық ұялы операторлардың абоненттік нөмірлеріне ауыстыру бойынша хакерлік бағдарламаларды қолданады.
Интернет-алаяқтықпен күресу мақсатында ІІМ-нің киберқылмысқа қарсы іс-қимыл бөлімшелерін кадрлық және техникалық қамтамасыз ету күшейтілді.
ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту жөніндегі агенттігі биылғы сәуір айында онлайн микрокредиттер беру кезінде қарыз алушыларды сәйкестендірудің жаңа тәртібін енгізді. Сәйкестендіру үш тәсілдің бірімен жүргізіледі, атап айтсақ: ЭЦҚ арқылы, қарыз алушының биометриялық параметрлерінің сәйкестігін салыстырып тексеру, жеке деректерді екі факторлы тексеру және нақты уақыт режимінде тұлғаның бейнесін тексеру.
2021 жылдың 10 айында жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету аясында жүргізуші тәртібіне бақылау күшейтілді. Мас күйінде көлік жүргізгені үшін 20 мыңға жуық жүргізуші ұсталды, 5 мың қарсы қозғалыс жолағына шығу жағдайының жолы кесілді. 24,5 мың жүргізуші көлік басқару құқығынан айырылды, оның ішінде 1,3 мыңы өмір бойы көлік жүргізе алмайды. 20 мың ереже бұзушы әкімшілік қамауға алынды. 220,5 мың жаяу жүргіншіге айыппұл салынды.
Ішкі істер, индустрия және инфрақұрылымдық даму министрліктері Жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыру жөніндегі 2020-2022 жылдарға арналған жол картасын бекітті. Биыл апатты-қауіпті учаскелерде 50 мың шаршы метрден астам шуыл жолақтары, 220 жарықдиодты жол белгісі, 55 мың жарықдиодты катафот және 400 жол буфері орнатылды. Қалалар мен елді мекендерді айналып өтетін жолдар, жерүсті жаяу жүргіншілер көпірлері салынып жатыр. Техникалық тексерістен жалған өткені үшін Техникалық байқау орталықтары мен автокөлік құралдары иелерінің жауапкершілігін күшейту бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Үкімет басшысы азаматтардың цифрлық қауіпсіздігін және олардың ақшалай қаражатының сақталуын қамтамасыз етуді, сондай-ақ, интернет-алаяқтыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша халықпен ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейтуді тапсырды. Премьер-Министр жолдардағы апаттардың алдын алу және оларды азайту шараларын одан әрі жетілдіру, өңірлерде бірыңғай көлік саясатын іске асыру жөніндегі іс-шаралар кешенін әзірлеу қажет екенін атап өтті.
Комиссия отырысында көтерілген мәселелерге байланысты Алматы облысының әкімі Амандық Баталов құзырлы органдарға тапсырма беріп, жол апанының алдын алу жұмыстарын жаңаша жандандыруды, әсіресе, Алматы қаласының іргесінде орналасқан аудандарға үлкен мән беруді ерекше атап өтті. Сонымен қатар, мас күйінде көлік жүргізгені үшін өмір-бақи көлік басқару құқығынан айырып, жол ережесін бұзғаны үшін салынатын айыппұл көлемін еселеп көбейту керектігін айтты.
Мәулен ӘНЕРБАЙ
Алматы облысы
