С.Сейфуллин атындағы Алматы облыстық әмбебап кітапханасында кемелтанушы, зерттеуші Бақтығали Айжігітовтің «Кемел ағаның аманаты» кітабының тұсаукесер рәсімі өтті. Шараны ашқан Алматы облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Мәрлен Көлбаев Кемел Тоқаевтың шығармашылығын өскелең ұрпаққа насихаттау керектігін атап өтіп, жазушының өмір жолына шолу жасады. Бұл туралы «Жетісу» газетінің тілшісі мәлімдеді.
– Есімі иісі қазаққа мәшһүр жазушы, драматург, Отан соғысының ардагері, екі дүркін «Ерлігі үшін» медалінің иегері, қазақ әдебиетіндегі детектив жанрының негізін қалаған көрнекті қаламгер Кемел Тоқаев Қаратал ауданының Кәлпе ауылында дүниеге келген. Жазушы жиырмаға толар-толмастан соғысқа аттанып, 26-шы атқыштар дивизиясында, сосын 7-ші гвардиялық танк полкінің құрамында Украина мен Белоруссияны азат етуге қатысқан. 1948 жылы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген соң «Лениншіл жас», «Қазақстан пионері», «Социалистік Қазақстан» газеттерінде жауапты қызметтер атқарған. Сондай-ақ, Қазақ КСР Жоғарғы кеңесінде, Қазақстан Жазушылар одағында жұмыс істеген, – деді ол.
Кемелтанушы, Талдықорған қаласындағы Мағжан Жұмабаев атындағы №19 орта мектеп-гимназиясының мұғалімі Светлана Исаева сөз алып, аталмыш білім ошағында «Кемелтану» факультатив сабағын жүргізіп, жазушының шығармаларын жас ұрпаққа насихаттап келе жатқандығын жеткізді. Соның дәлелі ретінде шәкірттері жазушының өмір жолынан сыр шертіп, шығармаларын шабыттана оқып, қалың көпшілікке жеткізді.
Келесі кезекте сөз сөйлеген облыстық «Жетісу» газеті бас редакторының орынбасары Нүсіпбай Әбдірахым Кемел Тоқаев шығармаларымен жастайынан таныс екендігін, өзі қатарлы замандастарының кезінде жата-жастана оқығанын айтып, бүгінгі жас ұрпақтың кітап оқуға деген құлшынысының төмендеп кеткендігін де жеткізді.
— Детектив – өте күрделі жанр. Оған кез-келген жазушы қалам тарта бермейді. Ал осыған терең бойлаған жазушы, еліміздегі детектив жанрының негізін қалаушы Кемел Тоқаев болды. Бүгінгі таңда дабұл жанрға қалам тербейтіндер сирек. Сондықтан да детектив жанры, оның ішінде, Кемел Тоқаевтың жазушылық, журналистік қыры әлі де зерттеуді қажет ететін тақырып, – деді ол.
Облыстық білім басқармасы басшысының міндетін атқарушы Гүлсара Исағұлова да сөз алып, ұстаздардың зерттеу жүмыстарының нәтижесінде, «Өлкетану», «Рухани жаңғыру» бағдарламалары аясында Талдықорған қаласындағы Мағжан Жұмабаев атындағы №19 орта мектеп-гимназиясындажәне Қаратал ауданының орта білім ошақтарында «Кемелтану» сабақтары оқытылып жатқандығын жеткізіп, бұл жас ұрпақтың әдебиетке деген ынтасын арттыруға жасалып жатқан қадам екендігін ортаға салды. Сондай-ақ, осы мақсатта еліміз көлемінде «Оқуға құштар мектеп» жобасының жүзеге асып жатқандығына, ол облысымызда сәтті жалғасын тауып отырғанына тоқталды.
Шара соңында «Кемел ағаның аманаты» кітабының тұсауы кесіліп, оның авторы Бақтығали Айжігітов қорытынды сөз сөйледі.
— Ең бастысы, осы кітапты жазу барысында «Кемел Тоқаев кім?» деген сұраққа жауап таптым. Ол кісіні мен ес білгеннен білемін. Әңгімелерін тыңдап өстім. Бірақ өмірі мен шығармашылығына терең бойлай отырып, жазушыны жете тани түстім. Ол кісі қонақ болып келгенде үйімізде той болатын. Туыс ағамыз болғандықтан туысқандыққа аса мән беретін. «Бауыр деген сөз қазаққа ғана тән, өйткені, біз ерекше бауырмал халықпыз» деп отыратын. Шежірені жақсы білетін. Сол кісінің айтқан, жадыма тоқыған сөздерін бүгінде қағазға түсіріп, шежіре жасаудамын, – деді автор.
Шараны қорытындылаған облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Мәрлен Көлбаев кемелтанушы, зерттеушіге шабытының еселеніп, кітабының әлем тілдеріне аударылуына тілектестігін білдірді.
Алма ЕСЕНБАЙ
Талдықорған қаласы
Алматы облысы
