Премьер-Министр Асқар Маминнің төрағалығымен Қазақстан Республикасының 2022-2026 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық дамуы мен үшжылдық кезеңге арналған республикалық бюджет жобасы қаралды. Онлайн жиынға облыс әкімі Амандық Баталов қатысты.
Күн тәртібіндегі бірінші сұрақ бойынша Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев баяндама жасады. Ол елдің 2022-2026 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы 2020 жылдың ЖІӨ бойынша есептік статистикалық деректердің және ағымдағы жылғы қаңтар-шілде айларындағы экономиканың дамуы сынды параметрлері есебінен қалыптастырылғанын айтты. Министр баяндамада әлемдік экономиканың өсуі бойынша халықаралық қаржы ұйымдарының жаңартылған болжамдарына да тоқталды. Оның айтуынша, 2022 жылы әлемдік экономика 4,9 пайызға, 2023 жылы 3,5 пайызға өсуі күтіледі. Халықаралық қаржы ұйымдарының мұнай бағасының 2022-2023 жылдарға арналған болжамы – барреліне 64,5 және 58 АҚШ доллары деңгейінде. Сыртқы және ішкі факторлардың серпініне байланысты Қазақстан экономикасы дамуының 2022-2026 жылдарға арналған базалық оптимистік және пессимистік сценарийлері әзірленді.
Базалық сценарий кезінде ЖІӨ-нің орташа жылдық өсуі 4,8 пайызды, оптимистік деңгейде 5 пайызды, пессимистік жағдайда 4,6 пайызды құрайды. Бюджеттік жоспарлау үшін негіз ретінде мұнай бағасы барреліне 60 АҚШ доллары болған кезде базалық сценарийді пайдалану ұсынылады. Осы сценарий бойынша 2022 жылы ЖІӨ-нің нақты өсімі 3,9 пайызға деңгейінде болжанып отыр. 2026 жылы ол 5,2 пайызға дейін жеделдейді. 2022 жылы номиналды ЖІӨ 87,1 триллион теңгені, ал 2026 жылы 119,9 трлн. теңгені құрамақ. Экономиканың барлық базалық салаларында оң өсім күтілуде. Мұнайды өндіру 2022 жылы 87,9 млн. тоннаны құрайтын болады. Бұл сома 2026 жылға қарай 107,4 млн. тоннаға дейін өседі. Ал тауарды 2022 жылы экспорттау болжамы – 60,1 млрд. АҚШ доллары деңгейінде. Одан бөлек, экспорттау сомасы 2026 жылы 79,8 млрд. АҚШ долларына дейін өседі деп күтілуде. Өз кезегінде тауарды импорттау 40,8 млрд. АҚШ долларына көбейіп, 2026 жылы 43,4 млрд. АҚШ долларына дейін көтеріледі.
Үшжылдық кезеңге арналған республикалық бюджет жобасын қалыптастыру туралы мәселені қарау барысында 2022 жылға арналған түсімдер ағымдағы жылдың жоспарын 431 млрд. теңгеге ұлғайта отырып, 13 трлн. теңгені құрайтыны атап өтілді. Бұл ретте мұнайға қатысты емес түсімдердің үлесі ағымдағы жылғы 56,4 пайыздан 2024 жылы 71,4 пайызға дейін өседі. «Нұр Отан» партиясының сайлауалды бағдарламасының іс-шараларын іске асыру мақсатында 2022 жылы Ұлттық қордан 550 млрд. теңге, ал 2023-24 жылдары 400 млрд. теңгеден мақсатты трансферт тарту ұсынылады.
Кепілдендірілген трансферт келесі жылға 2,4 трлн. теңге мөлшерінде, 2024 жылы 2 трлн. теңгеге дейін төмендетіледі. Шығыстар 2022 жылы 15,9 трлн. теңге көлемінде жоспарланып отыр, бұл ағымдағы жылдың жоспарына 577 млрд. теңгеге ұлғайтылады. Әлеуметтік сала шығыстары келесі жылға 8 трлн. теңге көлемінде немесе 515 млрд. теңгеге өсіммен жоспарланған. Өсім жыл сайынғы зейнетақы мен жәрдемақыны индекстеуге, мұғалімдер мен дәрігерлердің жалақысын арттыруға байланысты. Жалпы бюджет құрылымында әлеуметтік шығын 50 пайызды құрайды. 2024 жылы бұл көрсеткіш 60 пайызға дейін өседі. Экономиканың нақты секторын дамытуды қолдауға 2022 жылға 2 трлн. теңге қарастырылған.
Үкімет басшысы аталған заң жобалары мен әлеуметтік-экономикалық даму болжамын белгіленген мерзімде Парламентке енгізуді тапсырды.
Еңлік МАРХАБЕКҚЫЗЫ
