Қаржылық тәуелсіздікке жетудің кілті – дұрыс жоспарлау және тәртіп. Әлемдегі жетекші қаржы сарапшылары бірнеше негізгі қағидаларды ұсынады.
Қаржылық сауаттылық жөніндегі бестселлер авторы Элизабет Уоррен «50/30/20» ережесін ұсынады. Аталған ереже бойынша табысыңыздың 50 пайызын қажеттіліктерге (үй, тамақ, коммуналдық қызметтер), 30 пайызын өз қалауыңызға және 20 пайызы жинақ пен қарыздарды өтеуге бөлу керек. Бұл ереже қарапайым және тиімді.
Дэйв Рэмси сияқты сарапшылар кредиттік карталар мен несиелерден барынша аулақ болуға шақырады. Оның айтуынша, қарыз – қаржылық бостандықтың басты жауы. Егер қарыздарыңыз болса, ең алдымен жоғары пайыздық мөлшерлемесі бар қарыздарды өтеуге күш салыңыз. «Мен өзімнің банк шотымда кредиттік несиеге шектеу қойып бастадым» дейді 43 жасар мұғалім.
Американдық кәсіпкер Салман Хан кем дегенде 3-6 айлық шығыныңызды жабатын шұғыл қор құруды ұсынады. Бұл қор жұмыссыз қалғанда, күтпеген медициналық шығындар туындағанда немесе басқа да қиындықтар туындағанда сізді қарызға батудан құтқарады.
Уоррен Баффеттің «Ақшаңызды жұмыс істетіңіз» деген қағидасы – қаржылық өсудің басты ұраны. Қаржы сарапшылары жас кезден бастап инвестициялауды ұсынады. Тіпті, аз мөлшердегі ақшаны тұрақты инвестициялау ұзақ мерзімде үлкен табыс әкелуі мүмкін. Яғни бірнеше инвестициялық құралдарға салуды ұмытпаңыз.
Қаржы әлемі үнемі өзгеріп отырады. Роберт Кийосаки сияқты авторлар қаржылық білімді үнемі жетілдіріп отырудың маңыздылығын айтады. Ең бастысы – қаржылық сауаттылықты арттыру турасында кітаптар оқып, семинарға қатысып, сенімді ақпарат көздерін үнемі зерттеу керек.
Аяулым МАНАП
