Былтыр желтоқсанда жылды қорытындылаған Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті елімізде мал ұрлығы Алматы (194 факт), Абай (126), Түркістан (114) және Жетісу (98) облыстарында көп тіркелгендігін айтты. Мемлекет басшысының 2019 жылғы тапсырмасымен Қылмыстық кодекске «Мал ұрлығы» деген арнайы бап енгізілгеннен бері еліміздегі мал ұрлығы салыстырмалы түрде жылдағысынан азайып, ұрыларға да қатаң жаза қолданылып жатыр.
Жылдан-жылға мал ұрлығы азайып келеді (2022 жылы 1800 факт тіркелсе, 2023 жылы 1470 жағдай, ал 2024 жылдың 11 айында 998 мал ұрлығы тіркелді). Жетісу облысының полиция департаментінің берген мәліметі бойынша өңірімізде 2022 жылы 209 (оның 137-сі ашылды), 2023 жылы 145 (81), 2024 жылы 98 (66) ал биыл жылдың басынан 16 мал ұрлау ісі тіркеліп, оның 11-і ашылды. Жыл басынан сәуірге дейін Ақсуда 4, Панфиловта 3, Алакөлде 2, Қараталда 2, Көксуда 2, Сарқанда 2 және Кербұлақта 1 жағдай орын алды. Тәртіп сақшылары қылмыстың ізін суытпай ұрыларды ұстап, шығын мөлшерін есептеп, дер кезінде шара қолдануға барынша тырысып-ақ жатыр. Оған тұрғындардың да көмегі керек. Мәселен, ақпанда Кербұлақ ауданындағы Қоғалы ауылының тұрғыны 18 жылқысын жоғалтып, 20 күн өзі іздеп, артынша полицияға шағымданған. Қызметкерлер болса іске кірісіп, дрон арқылы жылқыларды тауып, иесіне қайтарды. Былтыр дәл осы Кербұлақта өрісте жайылып жүрген жылқысын атып алып кеткенді де ұстап, иесі Тасболат Байділдиновке ұры шығынды толық өтеп берген болатын. Аудан тұрғыны өз сөзінде сақшылардың жұмысына риза екенін айтып, ұрылардың жолын кесу, ұсталғандардың жазасын беру бойынша бірқатар іс жүргізіліп жатқандығына тоқталды.
Қараусыз жүрген малдың иесі де жауапқа тартылады. Бұл жөнінде ел алдында есеп берген Жетісу облысы полиция департаментінің бастығы, полиция полковнигі Сарқытбай Құсайынов: «Қараусыз жүрген мал – ұрылардың жеңіл «олжасы». Екіншіден, жол үстіне шыққан мал жүргізушілер үшін қауіпті. Құрметті жерлестер, облыс мәслихатымен ауылшаруашылығы жануарларын жаюдың қағидалары бекітілген (2023 жылғы 20 маусымдағы № 4-32 шешім). Осы қағидаларға сәйкес, малды қараусыз жіберуге болмайды, себебі бұл үшін әкімшілік жауапкершілік қарастырылған (Әкімшілік Кодексінің 408 бабы). Былтыр облысымыз бойынша 1989 әкімшілік хаттама толтырылды (2023 жылы 1897 тіркелген)» деген болатын.
Мал ұрлығы – тек қана жеке мүлікке емес, ауыл тіршілігіне, халықтың берекесі мен қауіпсіздігіне төнген қатер. Адал еңбекпен күнелткен жұрттың маңдай терін қорғау – қоғам мен құқық қорғау органдарының ортақ парызы. Барымта – бабадан қалған салт емес, бүгінгі күннің қылмысы екенін ұмытпауымыз керек.
Серік ҚАНТАЙ
Фото: zhaikpress.kz
