Қазақстанда жұмыс орнындағы және қоғамдық орындардағы қысым көрсету әрекеттері, яғни харассмент ұғымы заң жүзінде бекітілмек, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Ербол Тұяқбаевтың мәлімдеуінше, қазіргі уақытта тиісті түзетулер мемлекеттік органдар арасында келісу кезеңінен өтіп жатыр. Үкімет бастамасымен қолға алынған бұл құжат депутаттардың қарауына ұсынылмас бұрын халықаралық стандарттарға сай пысықталуда. Бұл қадам еліміздегі адам құқықтарын қорғау деңгейін жаңа сатыға көтеруге бағытталған.
Көптеген азаматтар үшін «харассмент» термині әлі де түсініксіз болуы мүмкін. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл – адамның еркінен тыс жасалатын, оның қадір-қасиетіне нұқсан келтіретін кез келген жағымсыз әрекеттер. Бұған орынсыз тиісу, қорлау мағынасындағы сөздер айту, жыныстық сипаттағы қоқан-лоқы көрсету немесе адамды ыңғайсыз жағдайға қалдыратын іс-қимылдар жатады. Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) ұсынымдарына сәйкес, мұндай әрекеттерге заңмен тыйым салу – өркениетті қоғамның белгісі.
Вице-министр атап өткендей, заң жобасының басты мақсаты – алдымен харассмент ұғымына нақты құқықтық анықтама беру. Оның қолданылу аясы мен шеңбері айқындалған соң ғана, кінәлілерге қолданылатын жаза түрі белгіленеді. Қазіргі талқылаулардың өзегі де осы: мұндай құқық бұзушылық үшін әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершіліктің қайсысы тиімдірек болатыны пысықталып жатыр.
Бұл заңның қажеттілігіне соңғы уақытта жиілеп кеткен оқиғалар дәлел. Мәселен, пойыздарда немесе көшелерде қыз-келіншектерге бейтаныс ер адамдардың тиісуі, тіпті жүкті әйелдердің денесіне қол жүгірту фактілері қоғамда үлкен резонанс тудырды. Атырауда орын алған жағдайда құқық бұзушы өзін ақтап, жәбірленушілерді «арандатты» деп айыптаған. Жаңа заң күшіне енген жағдайда, мұндай әрекеттер «бұзақылық» емес, нақты «харассмент» ретінде сараланып, тиісті жазасын алады.
Заңның қабылдануы тек жазалауды ғана емес, сонымен қатар қоғамда қауіпсіз орта қалыптастыруды көздейді. Бұл құжат жұмыс берушілерді де жауапкершілікке үйретіп, еңбек ұжымдарындағы моральдық-психологиялық климатты жақсартуға ықпал етеді. Адамның жеке шекарасын құрметтеу – жаңа Қазақстанның басты құндылықтарының бірі.
Мемлекеттік органдар жұмысты соңына дейін жеткізіп, заңнамалық деңгейде бекітуді жоспарлап отыр. Бұл өзгерістер әрбір азаматтың өзін қоғамдық орында да, жұмыс орнында да еркін әрі қауіпсіз сезінуіне мүмкіндік береді.
