Қазақстанда өнеркәсіп, энергетика, фармацевтика, ауыл шаруашылығы және туризм салаларында ондаған ірі инвестициялық жоба қатар іске қосылып, жүзеге асыруға дайындалып жатыр. Жекелеген бастамалардың құны миллиардтаған доллармен есептелсе, ашылатын жұмыс орындарының саны он мыңнан асады.
Ең ауқымды жобалардың қатарында Павлодар облысында құны 15 млрд доллар болатын алюминий кластерін құру, Almaty SuperSki тау шаңғысы курортын салу және аграрлық секторда жаңа өндірістерді іске қосу бар.
Күнбағыс майынан онкологияға қарсы дәрілерге дейін
Павлодар облысында құны 2 млрд теңге болатын майлы дақылдарды өңдейтін зауыт жұмысын бастады. Кәсіпорын жылына 60 мың тоннаға дейін шикізат өңдеп, 35 мың тоннаға дейін тазартылмаған күнбағыс майын өндіре алады. Өнім ішкі нарыққа да, экспортқа да шығарылмақ.
Үкімет Қарағанды облысындағы құны 42,5 млрд теңге болатын фармацевтикалық кешенді салу және жаңғырту жобасын да қолдады. Кәсіпорында онкологиялық, аутоиммундық және орфандық ауруларды емдеуге арналған дәрілерді қоса алғанда, 74 түрлі препарат шығару жоспарланған. Сонымен қатар биотехнологиялық және иммунобиологиялық өнімдер өндірісі жолға қойылады. Жоба іске қосылғаннан кейін шамамен 70 жұмыс орны ашылады.
Тағы бір фармацевтикалық жоба Алматы облысындағы «Алатау» арнайы экономикалық аймағында жүзеге асырылмақ. Мұнда 2031 жылға дейін құны 32,5 млрд теңге болатын толық циклді биофармацевтикалық кешен салу көзделген. Зауыт онкологиялық және сирек кездесетін ауруларды емдеуге арналған дәрілерді қоса алғанда, 20 түрлі препарат өндіреді.
Қытайлық және сингапурлық инвесторлар өңірлерге келеді
Қытайдың XIYU AGRICULTURAL PTE. LTD компаниясы Солтүстік Қазақстан облысында май өңдеу зауытын салуға 53 млрд теңге инвестиция құяды. Тәулігіне 1,4 мың тонна өнім шығаратын кәсіпорын 2028 жылы іске қосылуы тиіс. Жоба аясында 150 жаңа жұмыс орны ашылады.
Қарағанды облысында қытайлық Sinolnvest Group Ltd. темір кен орнын игеруге кіріседі. Кәсіпорынның жылдық өндірістік қуаты 100 мың тонна кен өндіруге есептелген. Кен орнын пайдалану мерзімі 2027 жылдан 2034 жылға дейін жоспарланған.
Ақтөбеде құны 100 млн доллар болатын Еуразиялық интеграцияланған жасыл мыс өнеркәсібі зауытының құрылысы басталды. Жоба қытайлық Beijing Jinvi Yuanfang Group пен қазақстандық Phoenix Industrial Group компанияларының қатысуымен жүзеге асырылып жатыр. Кәсіпорын 2027 жылы іске қосылғаннан кейін жылына 25 мың тоннаға дейін тазартылған мыс өндіре алады. Негізгі шикізат ретінде мыс сынықтары пайдаланылады.
Павлодарда 15 млрд долларлық алюминий кластері құрылады
Ең қомақты жоба Павлодар облысында сингапурлық XINFA компаниясының бастамасымен жүзеге аспақ. Инвестор құны 15 млрд доллар болатын алюминий кластерін құруды жоспарлап отыр.
Жоба боксит өңдеуден бастап дайын өнім шығаруға дейінгі толық өндірістік циклді қамтиды. Жыл сайын 4,8 млн тоннаға дейін глинозем, 2,4 млн тонна электролиттік алюминий және 1,2 млн тонна терең өңделген өнім өндіру көзделген.
Құрылыс жұмыстары 2026 жылы басталады. Бірінші кезеңді 2028 жылы іске қосу жоспарланып отыр. Ал кәсіпорын толық өндірістік қуатына 2029 жылы шығады. Нәтижесінде шамамен 10 мың жұмыс орны ашылады деп күтіледі.
Жаңа электр станциялары мен ауыл шаруашылығына арналған су
Қазақстандық Baskan Irrigation компаниясы Жетісу облысында қуаты 30 МВт болатын Покатилов су электр станциясын салуды жоспарлап отыр. Нысанды іске қосу 2028 жылға белгіленген.
Жоба аясында көлемі 80 млн текше метрге дейін жететін су қоймасы салынады. Бұл шамамен 32 мың гектар ауыл шаруашылығы жерін суаруға мүмкіндік береді. Су электр станциясы жылына шамамен 30 мың МВт/сағат электр энергиясын өндіреді.
Түркістан облысында құны 307 млн доллар болатын күн электр станциясының құрылысы басталды. Жобаны China Energy Overseas Investment Co. Ltd., Qazaq Green Power PLC және Самұрық-Энерго жүзеге асырып жатыр. Станция 2027 жылы пайдалануға берілгеннен кейін жыл сайын шамамен 674 млн кВт/сағат электр энергиясын өндіреді.
Almaty SuperSki құрылыс кезеңіне өтті
Қазақстандағы туризм саласындағы ең ірі жобалардың бірі жобалау кезеңінен өтіп, құрылыс жұмыстарына көшті.
Almaty SuperSki тау шаңғысы курортын салуға Франция, Канада және АҚШ компаниялары тартылған. Франциялық компания 11 аспалы жолдың құрылысын жүргізеді. Канадалық мамандар жобалау жұмыстарымен айналысса, америкалық тарап құрылыс барысын басқару және үйлестіру міндетін атқарады.
Курортты іске қосу 2028 жылға жоспарланған.
Түркістан облысында агродрондар шығарыла бастады
Жаңа бағыттардың бірі ретінде ауыл шаруашылығына арналған ұшқышсыз аппараттар өндірісі жолға қойылды. Түркістан облысында жылына 500 данаға дейін агродрон шығаратын кәсіпорын жұмысын бастады.
Бұл дрондар егістік алқаптарын өңдеуге арналған және бір ұшуда бес гектарға дейін жерді бүркей алады. Алдағы уақытта өндіруші өрт сөндіруге және жүк тасымалдауға арналған ұшқышсыз аппараттар шығаруды да меңгеруді жоспарлап отыр.
Каспий теңізіне арналған алғашқы контейнер тасымалдаушы кеме Бакуде салынып жатыр
Баку кеме жасау зауытында Каспий теңізінде қатынайтын алғашқы контейнер тасымалдаушы кеменің құрылысы басталды. Жоба Қазмортрансфлот пен Abu Dhabi Ports арасындағы ынтымақтастық аясында жүзеге асырылып жатыр.
Тараптар 2027 жылдың соңына дейін әрқайсысының сыйымдылығы 780 TEU болатын екі кеме салуды жоспарлап отыр.
Қазақстан мен Таиланд арасындағы келісімдер де экономикалық ынтымақтастыққа қосымша серпін беруі тиіс. Бангкокта өткен Қазақстан–Таиланд бизнес-форумының қорытындысы бойынша сауда, ауыл шаруашылығы, логистика және электронды коммерция салаларында жалпы құны 101 млн доллар болатын келісімдерге қол қойылды.
