Жетісу облысының әкімі Бейбіт Исабаев «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» акционерлік қоғамының төрағасы Айдын Айымбетовпен кездесті. Ресми басқосуға облыстың цифрлық технологияғалар жүйесі, экономика және бюджеттік жоспарлау, энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу, ауыл шаруашылығы, жер қатынастары басқармасының жауапты мамандары қатысты.
Аймақ басшысы Бейбіт Өксікбайұлы ғарышкер Айдын Айымбетовтің туған жерге табан тірегеніне қуанышты екенін жеткізді. «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» акционерлік қоғамы космостық мониторинг жасаумен шұғылданады. Яғни, аспаннан қадағалау арқылы жер жағдайын толыққанды біліп отырады. Олар шабындық, суармалы жер, жабайы қоқыс алаңдары, орман шаруашылығы, су қоймалары, ауылшаруашылық жерлері жайлы ақпарат бере алады. Төтенше жағдайдың алдын алуға мүмкіншілік тудырады. Табиғат апатының қай жерден басталғанын, оны тоқтату үшін қандай шара қолдану керектігі жайлы кеңес береді. Себебі, олар мүмкіншіліктің барлығын ғарыштан бақылайды. Өрт, су тасқыны, қар көшкіні орын алса, алдымен соларға қоңырау түседі.
Бүгінде пайдаланылмай жатқан жерді қайтарып алу жайлы бастама көтерілгені мәлім. Бұл орайда, космомонитрингтік қызмет жердегі мәліметті дәл беруге қауқарлы. Облыс басшысы Бейбіт Исабаев акционерлік қоғам басшысынан қай жерге қандай дақыл егілгенін де біле аламыз ба деген сауал тастады. Ғарышкердің айтуынша, космомониторинг арқылы барлығын біліп отыруға мүмкіндік бар.
Мысалы, ғарыштан қадағаланатын қызмет қант қызылшасы алқабының қанша жерге егілгенін, керек болса өнімнің қандай дәрежеде екенін де айна-қатесіз мәлімдеп бере алады. Аталмыш космомониторинг қызметі Жетісу облысының Ескелді және Көксу аудандарының жеріне бақылау жасапты. Онда барлық жайылымдық жер көлемі 863,9 мың гектар екені анықталған. Бағалаушылар жайылымдық жердің жағдайын, яғни шөптің өнімділігі жайлы да мағлұмат берген. Мұнда біраз жердің құнары мүлде азайып кеткені анықталған.
Басқосу барысында облыстағы егіндікке пайдаланылатын багара, суармалы жерлердің өнім беру жағдайы, топырақтың құрамы жайлы да мәлімет берілді. Айдын Айымбетовтің сөзін мұқият тыңдаған облыс басшысы Бейбіт Өксікбайұлы жыл басынан бері космомониторинг деректерін пайдалана отырып, 857 мың гектар пайдаланылмай жатқан жерді анықтауға мүмкіншілік туғанын айтты. Оның 42,4 мың гектары мемлекет меншігіне қайтарылған. Сондай-ақ, 438,6 гектар жер айналымға берілген.
Космомониторинг қызметі жер-жердегі, тау шатқалдарындағы, қорғауға алынған аумақтарға заңсыз салынған нысандарды да анықтай алады. Олардың айтуынша, су тоспалары, қоймалары маңына жөнсіз нысан салуға болмайды. Өйткені ол қауіпті. Сондықтан, космомониторинг арқылы заңсыз салынған нысандарды анықтаудың маңызы зор. Аталмыш қызмет кәсіпорындар шығарған, елді мекен маңында төгілген қоқыстардың қай жерде екенін көріп, біліп, уақытында жоюға септігін тигізуде.
Биыл біздің облыстың қалалары мен аудандарында 154 жабайы қоқыс орындары анықталған. Бүгінде соның 109-ы жойылған. Облыс басшысы бұл қызметтің мал басын санауға да өз септігін тигізетінін айтты. Биыл осындай қадағалауға жүгінбегендіктен Алакөл ауданында 500 гектардан астам жердің өртке оранғанын айтты.
Кездесу соңында облыс әкімі Бейбіт Исабаев жиналған жауапты мамандар мен цифрлық технологиялар басқармасының жетекші мамандарына «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» акционерлік қоғамымен тығыз қарым-қатынаста жұмыс істеуді тапсырды.
Гүлжан ТҰРСЫН
Жетісу облысы
