Қазақстанда жаңа автокөлік сатып алуды жеңілдету мақсатында несие беру талаптарын жұмсарту ұсынылды, – деп хабарлайды 7-su.kz ақпараттық порталы.
Автонесие алу тәртібін жеңілдету бастамасын Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі көтеріп отыр. Ұсынысқа сәйкес, автонесие рәсімдеу кезінде азаматтардың қарыздық жүктеме коэффициентін (ҚЖК) есептемеу және жеке тұлғаларға арналған автолизинг механизмін дамыту көзделген.
Қарыздық жүктеме коэффициенті – адамның айлық табысы мен қатардағы барлық міндеттемелерін (тұтынушылық несие, ипотека, микроқарыздар) салыстырып, төлем қабілетін айқындайтын негізгі қаржылық құрал.
Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің мәліметінше, кейінгі 3 жылда бұл сала қарқынды өсіп келеді.
«Автонесие портфелі шамамен 60% өсті. Бұл қарапайым тұтынушылық несиелердің өсімінен (30%) 2 есе жоғары. Сонымен қатар қайтарылуы күмәнді проблемалық қарыздардың үлесі артып, 5,7%-ды құрады», – деді Ұлттық банк басшысы.
Азаматтар өз табысын дұрыс есептемей көлік алса, салдары ауыр болады. Мысалы, 10 млн теңгеге көлік сатып алып, 1 жылдан соң төлем жасай алмай қалған жағдайда, банк көлікті нарықтағы қалдық құнымен (5-7 млн теңге) тәркілейді. Нәтижесінде азамат көлігінен айырылып қана қоймай, банкке 3-5 млн теңге көлемінде қарыз болып қала береді.
Автонесие өсімі: ████████████████████ 60%
Тұтынушылық несие: ██████████ 30%
Проблемалық қарыз: ██ 5,7%
Қазіргі уақытта 2026 жылдың соңына дейін уақытша жеңілдік қолданыста. Банктер жаңа отандық автокөліктерді сату кезінде ҚЖК-ны есептемейді. Бұл ереже 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін созылады.
Егер нарықтағы несие сапасы жақсарып, тұрақтылық байқалса, бұл мерзім қайта қаралуы мүмкін. Алайда Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі реттеу тетігі қайта енгізілмесе, халықтың қаржылық тығырыққа тірелуі жиілейтінін айтады.
Қаржылық сауаттылықты арттырып, табыс пен шығынды дұрыс жоспарлау – шамадан тыс қарызданудың алдын алудың жалғыз жолы. Автонесие рәсімдемес бұрын отбасылық бюджетті нақты есептеңіз.
